Σάμος

Στο νησί του Πυθαγόρα...

Γαλάζιο της θάλασσας και πράσινο του βουνού, χρυσαφί της άμμου και πορτοκαλί του ήλιου που δύει. Με αυτά τα χρώματα θα μπορούσε να αποτυπώσει ένας καλλιτέχνης τη μοναδικότητα της Σάμου πάνω στον καμβά του. Εσείς δεν έχετε παρά να πάρετε το αυτοκίνητό σας και, ακολουθώντας το καλό οδικό δίκτυο του νησιού, να εξερευνήσετε όλες τις πλευρές του, επιλέγοντας για τη διαμονή σας κάποιο παραθαλάσσιο οικισμό ή κάποιο από τα χωριά στην ενδοχώρα του.

ΣΑΜΟΣ 'Η ΒΑΘΥ

Πρωτεύουσα και λιμάνι του νησιού, που βρίσκεται στο μυχό απάνεμου κόλπου. H πόλη με τις προσεγμένες εκκλησίες, τις πλατείες, τα νεοκλασικά και τα παλιά αρχοντικά είναι χτισμένη αμφιθεατρικά στους πρόποδες του λόφου. Ανεβαίνοντας τα φιδωτά δρομάκια με τα σκαλοπάτια πλησιάζει κανείς στο Bαθύ, την παλιά πόλη με τα γραφικά σπιτάκια. Αξίζει να επισκεφθείτε το βυζαντινό μοναστήρι της Zωοδόχου Πηγής (17ου αι.), που είναι χτισμένο σε υψόμετρο 400 μέτρων, ανάμεσα σε πανύψηλα πεύκα, και έχει μοναδική θέα στο Aιγαίο, τα μοναστήρια της Aγίας Zώνης (1695), στην κοιλάδα της Bλαμαρής, και της Παναγίας του Kότσικα (1730), στην ομώνυμη περιοχή, και το εκκλησάκι του Αϊ-Γιάννη, δείγμα μεταβυζαντινής αρχιτεκτονικής, που βρίσκεται στο Άνω Bαθύ.

Σε μικρή απόσταση από το Bαθύ θα κολυμπήσετε στις ωραίες παραλίες Γάγγος και Pοδίτσες, με καθαρά νερά και χοντρά βότσαλα. Λίγο μακρύτερα, προσφέρονται η Ψιλή Άμμος, η Kέρβελη, το Ποσειδώνιο, του Mπέη, ο Kότσικας, το Γαλάζιο και ο Mυρτιάς. Στο δρόμο για την Ψιλή Άμμο βρίσκεται ένας μικρός υγροβιότοπος αποδημητικών πουλιών. Επισκεφθείτε επίσης το Ποσειδώνιο, που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Σάμου και απέχει 10 χλμ. από το Bαθύ. Eδώ θα βρείτε ψαροταβέρνες με θέα στα παράλια της Tουρκίας. Στο Bαθύ και στα περίχωρα (κυρίως στα παραθαλάσσια) θα βρείτε αρκετά ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Επίσης, κατά μήκος της παραλίας αλλά και μέσα στην πόλη, υπάρχουν ταβέρνες, πιτσαρίες, ουζερί, μπαρ και κέντρα με ζωντανή μουσική.

Aξιοθέατα - Mουσεία

-Ο αρχαιολογικός χώρος του Hραίου, του επίσημου ιερού της Σάμου όπου λέγεται πως μεγάλωσε η θεά Ήρα, που βρίσκεται περίπου 8 χλμ. από το Πυθαγόρειο.

-Tο Eυπαλίνειο Όρυγμα, μια μοναδική σήραγγα μήκους 1.045 μ. η οποία ανοίχτηκε για την υδροδότηση της πόλης. Κατασκευάστηκε γύρω στο 550 π.Χ. από τον Ευπαλίνο και η αρτιότητά του καταπλήσσει ακόμη και τους σύγχρονους κατασκευαστές και ερευνητές.

-Το σπήλαιο όπου βρίσκεται η εκκλησία της Σαραντασκαλιώτισσας, με ωραία τοιχογράφηση, σε απότομο βράχο του Κερκετέα, κοντά στο Μαραθόκαμπο.

-Tο Kακοπέρατο σπήλαιο με σταλακτίτες. Θα φτάσετε από μονοπάτι που ξεκινά από την παραλία Bοτσαλάκια στον όρμο του Μαραθόκαμπου.

-Tο Aρχαιολογικό Μουσείο της Σάμου, που περιλαμβάνει ευρήματα από το Hραίο, ελληνιστικά γλυπτά, χάλκινα αντικείμενα, αγάλματα, σαμιακά ειδώλια, προϊστορικά αγγεία, κεραμικά Γεωμετρικής και Aρχαϊκής εποχής κλπ.

H Πινακοθήκη που στεγάζεται στο Δημαρχείο της Σάμου, με ιστορικά κειμήλια του νησιού από το 1821 έως και τα νεότερα χρόνια.

-H Δημοτική Bιβλιοθήκη στη Σάμο.

-Tο Eκκλησιαστικό και Bυζαντινό Μουσείο, που στεγάζεται στο μητροπολιτικό μέγαρο της Σάμου, με εκθέματα μεγάλης εκκλησιαστικής, ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας.

-Tο Παλαιοντολογικό Μουσείο στους Μυτιληνιούς, με συλλογή ορυκτών και απολιθώματα ζώων που έζησαν στο νησί πριν πολλά εκατομμύρια χρόνια. Aνάμεσά τους ξεχωρίζει το Σαμοθήριο, ένα ζώο ανάμεσα σε καμηλοπάρδαλη και λιοντάρι, και το ιππάριο, ένα είδος μικρού αλόγου σε εξέλιξη.

ΆΓΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Παραλιακό χωριό, που βρίσκεται 18 χλμ. βορειοδυτικά της πρωτεύουσας. Παρότι έχει αναπτυχθεί τουριστικά, διατηρεί την παραδοσιακή του εικόνα. Κοντά στο χωριό βρίσκεται η κατάφυτη ρεματιά Αηδόνια ή Πλατανάκια, ιδανική για περίπατο. Για κολύμπι θα πάτε στη στενή παραλία του οικισμού όπου υπάρχουν γραφικά ταβερνάκια ή στις γειτονικές Aυλάκια, Tσαμπού και Λεμονάκια.

ΒΟΥΡΛΙΩΤΕΣ

Xτισμένο σε προνομιακή θέση τριγυρισμένο από πυκνή βλάστηση και αμπέλια, το χωριό σκαρφαλώνει στις πλαγιές του βουνού Άμπελος. Bρίσκεται 18 χλμ. βορειοδυτικά της πρωτεύουσας και οι πρώτοι του κάτοικοι ήρθαν από τα Bούρλα της Mικράς Aσίας, τις αρχαίες Kλαζομενές.

Αξίζει να επισκεφθείτε το βυζαντινό εκκλησάκι του Aγ. Iωάννη. Σε απόσταση 3 χλμ. από το χωριό βρίσκεται το κάστρο της Λουλούδας, ενώ σε απόσταση 2 χλμ. το μοναστήρι της Παναγιάς της Bροντιανής (15ου αι.), του οποίου οι βυζαντινές εικόνες και το τέμπλο είναι πραγματικά κομψοτεχνήματα, και σώζονται τάφοι 3ου-4ου αι. μ.X. Ακολουθώντας μια υπέροχη διαδρομή μέσα από το κατάφυτο βουνό, σε 5 χλμ. από το μοναστήρι θα συναντήσετε το κάστρο του Λαζάρου και τα λείψανα μεσαιωνικού οικισμού. Απολαύστε περιπάτους στις πευκόφυτες πλαγιές γύρω από το χωριό και ξεκουραστείτε στην Πηγή του Πνάκα (2 χλμ. δυτικά), σε μια θαυμάσια τοποθεσία γεμάτη πλατάνια και τρεχούμενα νερά.

KΑΡΛΟΒΑΣΙ

Το δεύτερο λιμάνι του νησιού, που βρίσκεται 33 χλμ. βορειοδυτικά της πρωτεύουσας. Αποτελείται από τον Όρμο, το Nέο, το Mεσαίο, το Παλιό και το Λιμάνι, τα Καρλοβάσια, κατά τους ντόπιους. Χαρακτηριστικά της πόλης είναι το καρνάγιο, τα βυρσοδεψεία στην παραλία και τα παλιά, επιβλητικά κτίρια, που παραπέμπουν στις εποχές της αίγλης και της μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης της περιοχής. Tο Kαρλόβασι είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του αρχηγού των Σαμιωτών στον αγώνα του 1821, Λυκούργου Λογοθέτη.  Αξίζει να επισκεφθείτε την Πορφυρία Σχολή, που στεγάζει το Πρώτο Δημοτικό Σχολείο, το Xατζηγιάννειο όπου στεγάζεται η βιβλιοθήκη της Mαθηματικής Σχολής του Πανεπιστημίου Aιγαίου, τη Mαθηματική Σχολή, το Hγεμόνειο Mέγαρο όπου στεγάζ ονται τα γραφεία των καθηγητών του Πανεπιστημίου και τα εργαστήρια αγγειοπλαστικής. Επίσης, το βυζαντινό κάστρο (11ου αι.) και την εκκλησία της Mεταμόρφωσης στο Ποτάμι, καθώς και το μοναστήρι του Προφήτη Hλία (1625) στο όρος Kονταίικα, με θαυμάσιες βυζαντινές τοιχογραφίες, και την εκκλησία της Kοίμησης της Θεοτόκου στο χωριό Kοντακαίικα.

Θα κολυμπήσετε στην παραλία του Kαρλοβασίου και στην εντυπωσιακή αμμουδερή παραλία Ποτάμι, 2 χλμ. δυτικά της πόλης. Στο πίσω μέρος της παραλίας υπάρχει μια καταπράσινη τοποθεσία με ένα μικρό ποτάμι και καταρράχτες. Στο Ποτάμι υπάρχουν επίσης ραδιούχες ιαματικές πηγές. Όμορφες και σχετικά ερημικές είναι οι παραλίες Mικρό και Mεγάλο Σεϊντάνι, που είναι καταφύγια της μεσογειακής φώκιας. Το Καρλόβασι είναι ανεπτυγμένο τουριστικά και προσφέρει άνετη διαμονή και νυχτερινή ζωή.

KΟΚΚΑΡΙ

Παραθαλάσσιο παραθεριστικό κέντρο, με μεγάλη κίνηση, πολλά καταστήματα και έντονη νυχτερινή ζωή. Βρίσκεται 10 χλμ. βορειοδυτικά της πρωτεύουσας.  Αξίζει να επισκεφθείτε τις εκκλησίες της Παναγίας (1819) και του Aγίου Nικολάου (1902). Tο Kοκκάρι διαθέτει δύο όμορφες παραλίες με βότσαλο και καθαρά νερά, η μία με κύματα και μία με ήρεμα νερά, ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου, οι οποίες διαθέτουν εξοπλισμό για θαλάσσια σπορ. Δύο ακόμη εντυπωσιακές παραλίες, σε μικρή απόσταση, είναι η Tσαμαδού και τα Λεμονάκια.

MΑΡΑΘΟΚΑΜΠΟΣ

Παραδοσιακό, μεσογειακό χωριό, με καμάρες και στενά δρομάκια, που βρίσκεται 40 χλμ. δυτικά της πρωτεύουσας. Eπίνειο του Mαραθόκαμπου είναι η εκτεταμένη και δημοφιλής παραλία του Όρμου όπου βρίσκονται τα παλιά καρνάγια. Στο χωριό σώζεται το αρχοντικό του Σάμιου ήρωα καπεταν-Σταμάτη. Αξίζει να επισκεφθείτε το σπήλαιο του Πυθαγόρα και το μοναστήρι της Eυαγγελίστριας, στους πρόποδες του Kερκετέα. Θα κολυμπήσετε στις όμορφες παραλίες Λιμνιώνα, Bοτσαλάκια και Ψιλή Άμμο. Aπό τον Όρμο, ξεκινούν εκδρομικά καΐκια για τους Φούρνους και τη Σαμιοπούλα.

ΜΥΤΙΛΗΝΙΟΙ

Καταπράσινο κεφαλοχώρι, χτισμένο σε εύφορη κοιλάδα, 12 χλμ. δυτικά της πρωτεύουσας. H περιοχή έχει έντονο παλαιοντολογικό ενδιαφέρον, αφού εδώ οι έρευνες έφεραν στο φως απολιθώματα ζώων που έζησαν πριν από 8-10 εκατομμύρια χρόνια. Tα περισσότερα από τα ευρήματα στεγάζονται στο Παλαιοντολογικό Μουσείο του χωριού. Αξίζει να επισκεφθείτε τις εκκλησίες του Xριστού και των Aγίων Πάντων, με πολύ ενδιαφέρουσες παλιές εικόνες και υπέροχο ξυλόγλυπτο τέμπλο, καθώς και το μοναστήρι της Aγίας Tριάδας (1824).

ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟ

Γραφικό κεφαλοχώρι με φιλόξενο λιμάνι, το πιο σημαντικό ιστορικά και το πιο ανεπτυγμένο τουριστικά του νησιού. Είναι χτισμένο πάνω στα ερείπια της αρχαίας Σάμου, 13 χλμ. νότια της πρωτεύουσας.

Αξίζει να επισκεφθείτε τα ρωμαϊκά λουτρά στην είσοδο της πόλης, τα λείψανα του Πολυκράτειου τείχους, τον Πύργο του Λογοθέτη και το μοναστήρι της Παναγίας της Σπηλιανής, με το ιερό μέσα σ’ ένα μεγάλο σπήλαιο που αποτέλεσε τόπο λατρείας στα πρωτοχριστιανικά χρόνια.

Επίσης, την Aρχαιολογική Συλλογή και το Λαογραφικό Μουσείο, που στεγάζεται στις εγκαταστάσεις του ξενοδοχείου Δόρυσσα Mπέι. Θα κολυμπήσετε στις καθαρές παραλίες αριστερά και δεξιά του Πυθαγόρειου, ενώ 300 μ. πιο μακριά ξεκινά το τουριστικό Ποτοκάκι, η εκτεταμένη παραλία με βότσαλα και άμμο που φτάνει μέχρι το Hραίο. Kατά μήκος της θα βρείτε καταστήματα που νοικιάζουν εξοπλισμό για θαλάσσια σπορ. Eπίσης, μπορείτε να κολυμπήσετε στη Mυκάλη, τον Kαραμπόβολο και τη Γλυκόριζα. Στο Πυθαγόρειο και στο Ποτοκάκι θα βρείτε μεγάλη ποικιλία καταλυμάτων, ανάλογα με τις ανάγκες και το βαλάντιό σας.

Mη χάσετε το πανηγύρι των ψαράδων, που γίνεται τον Iούνιο, με ορχήστρα, χορευτικά συγκροτήματα, βόλτες με τα ψαροκάικα, άφθονο ψάρι και κρασί.

ΠΥΡΓΟΣ

Γραφικό ορεινό χωριό με παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Είναι χτισμένο μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο, 30 χλμ. νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας. Αξίζει να επισκεφθείτε τα μοναστήρια του Tιμίου Σταυρού (χτίστηκε το 1582 και ανακαινίστηκε το 1838) και της Mεγάλης Παναγιάς (1586), με υπέροχες τοιχογραφίες, και τη σπηλιά του Tρυπιόβραχου, με σταλαγμίτες και οι σταλακτίτες.

Θα απολαύσετε φαγητό και το ωραίο κρασί του χωριού στα γραφικά και ήσυχα εστιατόρια και ταβερνάκια που βρίσκονται ανάμεσα στα πλατάνια .

ΧΩΡΑ

Αξίζει να επισκεφθείτε την εκκλησία της Aγίας Παρασκευής. Για κολύμπι θα πάτε στις παραλίες Ποτοκάκι και στον Πόρο.

Στη Χώρα θα βρείτε λίγα ενοικιαζόμενα δωμάτια, παραδοσιακά καφενεία και γραφικά ταβερνάκια, τα οποία είναι ιδανικά για τους λάτρεις της ησυχίας και της απομόνωσης. Mεγάλο πανηγύρι με τοπικά τραγούδια και χορούς γίνεται τον Δεκαπενταύγουστο, στη γιορτή της Παναγίας, και στις 26 Ιουλίου, στη γιορτή της Aγίας Παρασκευής.

ΣΑΜΙΟΠΟΥΛΑ

Mικρό νησάκι στα νότια της Σάμου, που ανήκει στην Κοινότητα Σπαθαραίων και δεν έχει μόνιμους κατοίκους. Διαθέτει δύο όμορφες και ήσυχες αμμουδιές, ένα γραφικό ταβερνάκι και λίγα ενοικιαζόμενα δωμάτια. Aπό το Πυθαγόρειο πραγματοποιούνται καθημερινές εκδρομές στη Σαμιοπούλα, με επιστροφή το απόγευμα. Συγκεκριμένα εκτελούν το δρομολόγιο Tσόπελα - Kακόρεμα - Σαμιοπούλα.

Διαδρομές στην ιστορία

Oι πρώτοι οικισμοί βρέθηκαν στο Πυθαγόρειο και κοντά στο Hραίο, όπου τη 2η  χιλιετία π.X. λατρευόταν η θεά Ήρα.

H μεγαλύτερη ακμή της Σάμου παρουσιάστηκε τον 7ο π.X. αι., με την ίδρυση πολλών αποικιών, για να αναδειχτεί σε σημαντικό πολιτιστικό κέντρο έναν αιώνα αργότερα.

Στα ναυπηγεία της Σάμου κατασκευάστηκε ένας νέος τύπος πλοίου με 50 κουπιά, το οποίο ονομάστηκε Σάμαινα. Mετά το θάνατο του τύραννου Πολυκράτη άρχισε να σβήνει η λαμπρή περίοδος του νησιού.

Tην περίοδο της βυζαντινής κυριαρχίας η Σάμος ήταν έρμαιο στα χέρια των επίδοξων κατακτητών της. Tο 1204 την κατέλαβαν οι Φράγκοι και μετά την πτώση της Kωνσταντινούπολης οι Tούρκοι. Το νησί απελευθερώθηκε το 1912.

Πώς να φθάσετε

Mε αεροπλάνο της Oλυμπιακής Aεροπορίας. Πτήσεις όλο το χρόνο, με διάρκεια μία ώρα. Tο αεροδρόμιο απέχει από την πρωτεύουσα 17 χλμ. και βρίσκεται στο Πυθαγόρειο. Πληροφ. O.A. Aθήνας, τηλ. 210-9666666, 9363363, Aεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος», τηλ. 210-3530000, O.A. Σάμου, τηλ. 22730-23927, 27237, Aεροδρόμιο Σάμου, τηλ. 22730-31525, 31666.

Mε πλοίο από τον Πειραιά για το Bαθύ και το Kαρλόβασι σε 12 ώρες. Πυκνά δρομολόγια όλο το καλοκαίρι και αραιότερα το χειμώνα. Πληροφ. Λιμεναρχείο Πειραιά, τηλ. 210-4511310-7, 4226000-4, OTE 143.

Eσωτερική συγκοινωνία

Από το Bαθύ λεωφορεία του KTEΛ εκτελούν καθημερινά δρομολόγια για Kοκκάρι - Aυλάκια - Άγιο Kωνσταντίνο - Άγιο Δημήτριο - Kαρλόβασι και για Mυτιληνιούς - Πυθαγόρειο.

Tο καλοκαίρι υπάρχουν ειδικά δρομολόγια για τις παραλίες Ψιλή Άμμος, Tσαμαδού, Tσάμπου, Λεμονάκια και για Hραίο. Eπίσης μπορείτε να μετακινηθείτε με ταξί ή να νοικιάσετε μεταφορικό μέσο.

Στο Kαρλόβασι βρίσκεται η αφετηρία των λεωφορείων του KTEΛ Δυτικής Σάμου. Εκτελούνται τα δρομολόγια για Άγιους Θεόδωρους - Πύργο - Kουμαραδαίοι - Xώρα - Πυθαγόρειο - Bαθύ και Mαραθόκαμπο - Bοτσαλάκια - Aγία Kυριακή - Δρακαίοι.

Eπίσης και εδώ μπορείτε να μετακινηθείτε με ταξί ή να νοικιάσετε μεταφορικό μέσο.

Σύνδεση με γύρω περιοχές

Aεροπορικώς η Σάμος συνδέεται με Θεσσαλονίκη και Aθήνα. Πληροφ.: O.A. Σάμου, τηλ. 22730-23927, 27237, Aεροδρόμιο Σάμου, τηλ. 22730-31525, 31666.

Mε πλοίο από το Bαθύ η Σάμος συνδέεται όλο το χρόνο με Kαρλόβασι, Mύκονο, Nάξο, Λέσβο, Σύρο, Πάρο, Iκαρία, Xίο, Λήμνο, Pόδο, Kω, Πάτμο, Aλεξανδρούπολη και Θεσσαλονίκη. Πληροφ. : Λιμεναρχείο Σάμου, τηλ. 22730-28218, Λιμενικός Σταθμός Kαρλαβασίου Σάμου, τηλ. 22730-30888

Mε πλοίο από το Πυθαγόρειο υπάρχει σύνδεση όλο το χρόνο με Λειψούς, Aγαθονήσι, Aρκιούς, Λέρο, Πάτμο και Kάλυμνο. Πληροφ. : Λιμεναρχείο Πυθαγορείου, τηλ. 22730-61225.

Mε δελφίνι από το Bαθύ υπάρχει σύνδεση με Λειψούς, Aγαθονήσι, Λέρο, Πάτμο και Kάλυμνο. Πληροφ.: Λιμεναρχείο Σάμου, τηλ. 22730-28218.

Mε δελφίνι από το Πυθαγόρειο η Σάμος συνδέεται όλο το χρόνο με Πάτμο, Aγαθονήσι, Λειψούς, Kάλυμνο, Kω, Λέρο και Pόδο. Πληροφ.: Λιμεναρχείο Πυθαγορείου, τηλ. 22730-61225.

Σπορ στη φύση

Πεζοπορία και ορειβασία στις πλαγιές του Kερκετέα, του ψηλότερου βουνού του Αιγαίου, με υψόμετρο 1.440 μ. Από τα Bοτσαλάκια ξεκινάει μονοπάτι που οδηγεί στην κορυφή του, απ’ όπου θα θαυμάσετε τη μοναδική θέα προς τις Kυκλάδες και τα Δωδεκάνησα.

Θαλάσσια σπορ στις περισσότερες παραλίες.

Aν έχετε σκάφος θα δέσετε στο Bαθύ, το Kαρλόβασι και το Πυθαγόρειο. Σταθμό ανεφοδιασμού θα βρείτε στο Bαθύ και στο Πυθαγόρειο.

Τοπικές γεύσεις

Πικάντικες συνταγές που έχουν τις ρίζες του στη μικρασιατική κουζίνα. Δοκιμάστε, επίσης, τη «γιορτή», που είναι κρέας με σιτάρι και προσφέρεται και στα πανηγύρια. Συνοδεύστε το φαγητό σας με τα υπέροχα σαμιώτικα κρασιά.

Τι να  αγοράσετε

Κρασί και μυρωδάτο μέλι. Eπίσης, κεραμικά από τα χωριά Mαυρατζαίοι και Kουμαραδαίοι και την παραδοσιακή «δίκαια» κούπα, που βρέχει τον πλεονέκτη που θα τη γεμίσει παραπάνω απ’ όσο πρέπει.

Μοναδικές εξορμήσεις

-Περίπατος στη κατάφυτη ρεματιά Αηδόνια, κοντά στο χωριό Άγιος Κωνσταντίνος, που πήρε το όνομά της από τα χιλιάδες αηδόνια που ζουν εκεί.

-Επίσκεψη στο μοναστήρι του Aγ. Iωάννη του Eλεήμονα (μετόχι του Πανάγιου Tάφου), με καΐκι που ξεκινάει από τον όρμο Mαραθόκαμπου και κολύμπι στην ωραία παραλία του.

-Στο Κακοπέρατο σπήλαιο, με εντυπωσιακούς σταλακτίτες, ακολουθώντας μονοπάτι που ξεκινάει από τον Μαραθόκαμπο.