Βόρεια Αμερική

Η Βόρεια και Νότια Αμερική ονομάστηκαν, κατά γενική παραδοχή, από τον Γερμανό χαρτογράφο Μάρτιν Βαλντσιμέλλερ κατά το όνομα του ιταλού εξερευνητή Αμέριγκο Βεσπούκι. Ο Βεσπούκι ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος που υποστήριξε ότι η Αμερική δεν ήταν οι Ανατολικές Ινδίες, αλλά μια διαφορετική, άγνωστη μέχρι τότε ήπειρος. Ο Βεσπούκι ανακάλυψε τη Νότια Αμερική και ακολούθησε τις ακτές της Κεντρικής ώσπου έφτασε στη Βόρεια, συνδέοντας έτσι τις δικές του ανακαλύψεις με αυτές του Χριστόφορου Κολόμβου λίγα χρόνια πριν.

Γενικά

Έχει σχήμα τριγωνικό και μέγιστο μήκος από βορρά προς νότο 7.500 χιλιόμετρα, από δυτικά προς ανατολάς 5.950 χιλιόμετρα. Περιβρέχεται παντού από θάλασσα. Βόρεια βρέχεται από το Βόρειο Παγωμένο Ωκεανό, δυτικό από τον Ειρηνικό, ανατολικά από τον Ατλαντικό και νότια από τον Μεξικανικό κόλπο και την Καραϊβική θάλασσα.

Η Βόρεια Αμερική αποτελεί το βόρειο τμήμα της Αμερικής. Το όριό της προς νότο είναι τα σύνορα Κολομβίας-Παναμά σύμφωνα με τις περισσότερες πηγές, ή η Διώρυγα του Παναμά σύμφωνα με κάποιες άλλες ή ακόμα και ο Ισθμός του Τεχουαντεπέκ για αυτούς που ορίζουν τη Βόρεια Αμερική σαν το κομμάτι ξηράς που βασίζεται πάνω στην Καραϊβική πλάκα.

Η Βόρεια Αμερική συχνά χωρίζεται σε υποπεριοχές, δεν υπάρχει όμως κάποιος επίσημος διαχωρισμός. Η Κεντρική Αμερική αποτελεί το νότιο τμήμα της περιοχής, αλλά το βόρειο όριό της καθορίζεται διαφορετικά ανάλογα με την πηγή. Από γεωφυσική άποψη, η περιοχή της Κεντρικής Αμερικής ξεκινά στον Ισθμό του Τεχουαντεπέκ στο Μεξικό, δηλαδή στα όρια των Πολιτειών Καμπέτσε, Τσιάπας, Ταμπάσκο, Κιντάνα Ρου και Γιουκατάν.Κατά τον ΟΗΕ το Μεξικό αποτελεί τμήμα της Κεντρικής Αμερικής· αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν συμπεριλαμβάνει το Μεξικό, όπως και το Μπελίζε. Από γεωπολιτική άποψη το Μεξικό συνήθως δεν θεωρείται μέρος της Κεντρικής Αμερικής.

Ο όρος Μεσοαμερική χρησιμοποιείται κάποιες φορές για να περιγραφούν συλλογικά το Μεξικό και οι Χώρες της Κεντρικής Αμερικής και της Καραϊβικής, και μπορεί να αφορά και την Κολομβία και τη Βενεζουέλα που βρίσκονται στη Νότια Αμερική.

Η βλάστηση στη Β. Αμερική είναι αναπτυγμένη κατά ζώνες. Από βορρά μέχρι τον 60ο περίπου παράλληλο η βλάστηση παρουσιάζεται στεππώδης. Νοτιότερα υπάρχει βλάστηση ανάλογη με τη βλάστηση της Κεντρικής Ευρώπης. Εδώ ευδοκιμούν η πεύκη, το έλατο, η δρυς, η καρυδιά, η φυλλύρα κλπ. Ακολουθεί η απέραντη γεωργική περιοχή με φυλλοβόλα δένδρα. Στη νότιο ατλαντική ζώνη ευδοκιμούν η ελιά, ο φοίνικας και τα εσπεριδοειδή και στη δυτική ζώνη των Βραχωδών Ορέων σχηματίζονται απέραντα δάση από βελονόφυλλα. Στην τροπική ζώνη υπάρχει ολόκληρη η ποικιλία των τροπικών φυτών με χαρακτηριστικά τον κάκτο και την αγαύη.

Από κοινωνική και πολιτιστική άποψη, η Βόρεια Αμερική αποτελεί μια καλά καθορισμένη και διακριτή οντότητα. Ο Καναδάς και οι ΗΠΑ έχουν παρόμοιο πολιτισμό και παραδόσεις, καθώς είναι και οι δυο πρώην Βρετανικές αποικίες. Λόγω των ιστορικών αυτών δεσμών έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στις δυο χώρες μια κοινή πολιτισμική και οικονομική αγορά. Αντίστοιχα, οι Λατινόφωνες χώρες αποτέλεσαν στο παρελθόν αποικίες της Ισπανίας. Στο Μεξικό και τις χώρες της Κεντρικής Αμερικής, όπου άνθισε ο πολιτισμός των Μάγια, οι λαοί διατηρούν κοινές παραδόσεις που δεν γνωρίζουν γεωγραφικά σύνορα. Η Κεντρική Αμερική και η Λατινόφωνη Καραϊβική έχουν ιστορικά περισσότερα κοινά στοιχεία λόγω γεωγραφικής εγγύτητας, καθώς και λόγω του γεγονότος ότι το Μεξικό, μετά την ανεξαρτησία του από την Ισπανία, δεν προώθησε την ιδέα μιας Κεντροαμερικανικής Ένωσης και παρέμεινε σχετικά απομονωμένο.

Ιστορικά

Υπάρχουν αρκετές θεωρίες για το πως πρωτοκατοικήθηκε η βόρεια Αμερική από τους Παλαιοϊνδιάνους. Οι ιθαγενείς πληθυσμοί της Βόρειας Αμερικής διαθέτουν πολλές παραδόσεις που αφηγούνται ότι ζούσαν στην περιοχή από την εποχή της δημιουργίας της.

Πριν τον ερχομό των Ευρωπαίων, οι ιθαγενείς της Βόρειας Αμερικής ήταν χωρισμένοι σε πολλές μικρές πολιτείες, από μικρές κοινωνίες λίγων οικογενειών έως μεγάλες αυτοκρατορίες. Ζούσαν σε διάφορες "πολιτισμικές περιοχές" που χοντρικά αντιστοιχούν στις διακριτές γεωγραφικές ζώνες της Βόρειας Αμερικής, και στις οποίες προσαρμόστηκε ανάλογα ο τρόπος ζωής των εκεί πληθυσμών (π.χ. οι κυνηγοί βίσωνα στις Μεγάλες Πεδιάδες ή οι αγρότες της Μεσοαμερικής). Οι ιθαγενείς πληθυσμοί μπορούν να διακριθούν επίσης με βάση τη γλώσσα τους, για παράδειγμα τις γλώσσες Αθαπάσκαν ή τις ουτοαζτεκικές γλώσσες. Είναι σημαντικό όμως να σημειωθεί πως οι λαοί που μιλούσαν παρεμφερείς γλώσσες δεν μοιράζονταν τον ίδιο υλικό πολιτισμό, ούτε ήταν πάντοτε σύμμαχοι.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι Ινουίτ κάτοικοι του Αρκτικού τμήματος της Αμερικής ήρθαν στην ήπειρο πολύ αργότερα από τους υπόλοιπους πληθυσμούς, καθώς φαίνεται από την εξαφάνιση των αντικειμένων του πολιτισμού Ντόρσετ και την αντικατάστασή τους με αυτά του Πολιτισμού της Θούλης.

Κατά τη διάρκεια των χιλιάδων ετών που η ήπειρος κατοικείται, πλήθος πολιτισμοί ήρθαν και έφυγαν. Ένας από τους παλιότερους είναι ο πολιτισμός Κλόβις που εντοπίστηκε για πρώτη φορά στο Νέο Μεξικό. Ένα πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι ο πολιτισμός του Φορτ Ουόλτον, στην κοιλάδα του Μισσισιπή, που γνώρισε άνθηση από το 3.000 π.Χ. έως το 1.500 μ.Χ.

Οι πολιτισμοί που έδρασαν στο νότιο τμήμα της Βόρειας Αμερικής είναι υπεύθυνοι για την εξημέρωση πολλών κοινών φυτών που καλλιεργούνται σήμερα σε όλο τον κόσμο, όπως η τομάτα και η κολοκυθιά. Το πιο σημαντικό φυτό που εξημερώθηκε ήταν ίσως ο αραβόσιτος (καλαμπόκι).

Η ανάπτυξη της γεωργίας στο νότο είχε αποτέλεσμα μια έντονη πολιτισμική ανάπτυξη, Για παράδειγμα, οι Μάγια ανέπτυξαν ένα σύστημα γραφής, έχτισαν τεράστιες πυραμίδες, διέθεταν ένα περίπλοκο ημερολόγιο και καθόρισαν ως έννοια το μηδέν 500 χρόνια πριν από τον υπόλοιπο κόσμο. Ο πολιτισμός των Μάγια υπήρχε ακόμα όταν έφτασαν οι Κονκισταδόρες στην Κεντρική Αμερική, αλλά η πολιτική ηγεμονία είχε περάσει στους Αζτέκους που προέρχονταν από το Βορρά.

Με την άφιξη των Ευρωπαίων στο "Νέο Κόσμο", οι ιθαγενείς είδαν τους πολιτισμούς τους να υποβάλλονται σε δραστικές αλλαγές. Έτσι, άλλαξε και η σχέση τους με τους πολιτικούς και πολιτισμικούς θεσμούς, αρκετές γλώσσες εξαφανίστηκαν, και άλλες άλλαξαν με γοργούς ρυθμούς. Τα ονόματα και οι ιθαγενείς πολιτισμοί που κατέγραψαν οι Ευρωπαίοι δεν ήταν απαραίτητα τα ίδια με αυτά που υπήρχαν μόλις μερικές γενιές πριν, ή αυτά που υπάρχουν σήμερα.

Ιστορικές ονομασίες

Η Βόρεια Αμερική, ή κάποια μέρη της, κατά το παρελθόν, ειδικά κατά την πρώτη περίοδο αποικισμού, αναφέρονταν και με άλλα ονόματα.

-Το ισπανικό τμήμα αναφερόταν και σαν Νέα Ισπανία.
-Οι Ισπανοί αποκαλούσαν τη Βόρεια Αμερική "Φλόριντα", που τελικά έγινε το όνομα της πολιτείας των ΗΠΑ.
-Οι Άγγλοι χρησιμοποιούσαν το όνομα Βιρτζίνια προς τιμή της βασίλισσας Ελισσάβετ (που στα αγγλικά αποκαλούνταν The Virgin Queen, η παρθένα βασίλισσα). Ο Τζων Ντη πρότεινε να χρησιμοποιηθεί το όνομα Ατλαντίδα, πιστεύοντας ότι πρόκειται για τη χαμένη ήπειρο που  περιέγραψε ο Πλάτωνας.
 -Το βορειότερο τμήμα αναφερόταν και σαν Νορουμπέγκα (Norumbega). Απλή περιγραφή