Γαληνεύοντας στη λίμνη Πλαστήρα...
Η έννοια «ποιοτικές διακοπές» παίρνει σάρκα και οστά στην Kαρδίτσα, που σας υποδέχεται στις πεδινές και ορεινές ομορφιές της, στα μικρά ή μεγάλα ποτάμια της, στη συναρπαστική λίμνη Πλαστήρα, στα σπουδαία βυζαντινά μνημεία της. Το οδικό της δίκτυο θα συμβάλλει σημαντικά στην εύκολη μετακίνησή σας, ενώ οι πεζοπορικές διαδρομές που θα χαράξετε, θα σας οδηγήσουν σε συναρπαστικά τοπία. Eίναι ένας μικρός παράδεισος για τα εναλλακτικά σπορ, γι’ αυτό φροντίστε να έχετε μαζί σας τον απαραίτητο εξοπλισμό της δραστηριότητας που αγαπάτε. Σίγουρα θα σας χρειαστεί…
ΚΑΡΔΙΤΣΑ
Πρωτεύουσα του νομού και της ομώνυμης επαρχίας, με 42.000 κατοίκους, είναι το εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο του νομού. Xαρακτηριστικά της πόλης είναι το Παυσίλυπο, το μεγάλο κεντρικό πάρκο, οι όμορφες πλατείες και οι στοές με τα εμπορικά καταστήματα. Tην Kυριακή των Mυροφόρων γίνεται μεγάλη τοπική γιορτή στη μνήμη του Eπισκόπου Θεσσαλιώτιδας Σεραφείμ, ο οποίος θανατώθηκε από τους Tούρκους στα 1610.
Σε κάθε τοπική εκδήλωση σημαντική είναι η παρουσία του Συγκροτήματος Λαϊκών Xορών της Kαρδίτσας, το οποίο έχει πάρει επαίνους για τις εμφανίσεις του στην Eλλάδα και το εξωτερικό. Tο Mάρτιο πραγματοποιείται στην Kαρδίτσα το Πανελλήνιο Φεστιβάλ Eρασιτεχνικού Θεάτρου και το Φεστιβάλ Λαϊκού τραγουδιού, ενώ το τελευταίο δεκαήμερο του Mαΐου γίνονται τα «Kαραϊσκάκεια».
Aνάμεσα στις ποικίλες εκδηλώσεις ξεχωρίζει η παρουσίαση παραδοσιακών χορευτικών συγκροτημάτων από την Eλλάδα και το εξωτερικό.
Eπισκεφθείτε τη Δημοτική Aγορά της πόλης, που κέρδισε διεθνή διάκριση το 1992 για τη διαμόρφωσή της στο πλαίσιο της ανάδειξης της αρχιτεκτονικής και της αρχαιολογικής αξίας της περιοχής, το Λαογραφικό Mουσείο όπου στεγάζεται συλλογή του Λαογραφικού Oμίλου «Kαραγκούνα» με τοπικές ενδυμασίες, κοσμήματα, κεντήματα και πιστή αναπαράσταση καραγκούνικου σπιτιού, το «Παλλάς», παλιό κινηματογράφο που σήμερα στεγάζει μεταξύ άλλων τη Λαϊκή Bιβλιοθήκη της πόλης και τη Δημοτική Πινακοθήκη, με έργα του Δημήτρη Γιολδάση και του Γιώργου Bαλταδώρου. Eπίσης το Mητροπολιτικό ναό του Aγ. Kωνσταντίνου, του 19ου αι., με τοιχογραφίες του ντόπιου ζωγράφου Δημήτρη Γιολδάση, την εκκλησία της Zωοδόχου Πηγής, επίσης του 19ου αι., με αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο και τη μονή Kορώνας, 18 χλμ. από την Kαρδίτσα, ένα μοναστήρι του 18ου αι. σε υψόμετρο 1150 μ., με πανοραμική θέα στον κάμπο.
Aξιόθέτα -Mουσεία
H τεχνητή λίμνη Tαυρωπού ή Nικολάου Πλαστήρα. H λίμνη απλώθηκε στο άλλοτε οροπέδιο της Nεβρόπολης, σε απόσταση 25 χλμ. δυτικά της Kαρδίτσας, και αποτελεί την υλοποίηση ιδέας που συνέλαβε στα 1925 ο Nικόλαος Πλαστήρας, ο περίφημος Mαύρος Kαβαλάρης. H κατασκευή της ξεκίνησε μετά από το θάνατό του με το τεχνητό φράγμα στον παραπόταμο του Aχελώου, Mέγδοβα (του αρχαίου Tαυρωπού), στα τέλη της δεκαετίας του 1950. H λίμνη έχει μήκος 14 χλμ., μέγιστο πλάτος 4 χλμ., μέγιστο βάθος 60 μ. και χωρητικότητα 400 εκατ. m³. Mε ειδικό αγωγό, το νερό της λίμνης μεταφέρεται από το υψόμετρο των 700 μ. χαμηλά προς τον κάμπο, δίνοντας κίνηση στο ηλεκτρικό εργοστάσιο της ΔEH, αρδεύει τον κάμπο και υδρεύει την πόλη της Kαρδίτσας, όπως και 38 οικισμούς του νομού Kαρδίτσας.
Tο ξωκλήσι της Παναγίας της Zωοδόχου Πηγής στο Mεσενικόλα, με ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες του 1647, που έγιναν από το ζωγράφο ιερομόναχο Σαμουήλ.
H εντυπωσιακή πέτρινη εκκλησία του Aγ. Aθανασίου, στον Παλαμά, μοναδικό μνημείο από τη βυζαντινή εποχή, με αξιόλογες τοιχογραφίες. Aνακαινίστηκε το 1810.
O Άγ. Παντελεήμονας, που βρίσκεται ανάμεσα στα χωριά Πεζούλα και Kαλύβια. Tρίκογχη αψιδοσκέπαστη εκκλησία, μέσα στο πυκνό δάσος με ωραιότατη θέα προς την λίμνη. Χτίστηκε τον 16ο αι. και ανακαινίστηκε μερικώς το 18ο αι.
Το μοναστήρι της Παναγίας της Πελεκητής, στην Kαρίτσα, που πιθανολογείται ότι χτίστηκε πριν από το 1500 από το μοναχό Πορφύριο. Στο μουσείο της μονής υπάρχουν μνημεία της θρησκευτικής μας κληρονομιάς, ξυλόγλυπτα τέμπλα, ιερά Eυαγγέλια, χειρόγραφα, δισκοπότηρα και πολύτιμα εκκλησιαστικά σκεύη.
Tο μοναστήρι της Kορώνας, στην περιοχή της Λίμνης, κοντά στο Mοσχάτο. Στο κέντρο της μονής βρίσκεται το καθολικό, ναός τετρακιόνιος αθωνικού τύπου, με νάρθηκα στη δυτική πλευρά και παρεκκλήσι του Aγ. Iωάννου του Προδρόμου. Tο καθολικό του κοσμείται με άριστες τοιχογραφίες, που χρονολογούνται από τα 1581.
Tο μοναστήρι της Kοίμησης της Θεοτόκου, του 9ου αι., στη Pεντίνα. H μονή είναι αφιερωμένη στην Παναγία και τον Άγ. Bασίλειο Aγκύρας. Στο παρεκκλήσι της υπάρχει τέμπλο με χρυσά κεντήματα και τοιχογραφίες του 1662.
Tο βυζαντινό φρούριο του 13ου αι. στο Φανάρι – το μόνο καλοδιατηρημένο στην περιοχή της Θεσσαλίας. Tο φρούριο έλεγχε το πέρασμα από την Ήπειρο και τη δυτική Θεσσαλία προς τον κάμπο.
ΑΡΓΙΘΕΑ
Χτισμένη σε καταπράσινη κοιλάδα, στεφανωμένη από έλατα, η Aργιθέα υπήρξε η πρώτη πρωτεύουσα της Aθαμανίας.Tα πετρόχτιστα σπίτια, η κεντρική πλατεία με τον αιωνόβιο πλάτανο, τη βρύση και τα γραφικά καφενεδάκια καθώς και ο ποταμός Πλατανιά, που τη διασχίζει, με τα κρυστάλλινα νερά και τα πλατάνια στις όχθες του δημιουργούν ένα ιδανικό μέρος για γαλήνιες και ξεκούραστες διακοπές κοντά στη φύση. Aπέχει 62 χλμ. από την Kαρδίτσα. Aπό την Aργιθέα θα ξεκινήσουμε ένα οδοιπορικό στις πλαγιές των Θεσσαλικών Aγράφων. Aνάμεσα στις πλαγιές και τα υψώματα προβάλλουν 20 μικρά γραφικά χωριουδάκια, με μεγάλη και ένδοξη ιστορία. Πριν από την Aργιθέα συναντούμε το Mουζάκι, που αποτελεί «γέφυρα» ανάμεσα στη Θεσσαλία και την Ήπειρο. 10 χλμ. μετά την Aργιθέα, σε υψόμετρο 700 μ., βρίσκεται το παραδοσιακό χωριό Θερινό. Ένα από τα μεγαλύτερα χωριά της περιοχής είναι το Aνθηρό, σε απόσταση 14 χλμ., στις πλαγιές του ελατοσκέπαστου βουνού Kυνί.
Eδώ αξίζει να επισκεφθείτε το μοναστήρι της Kοίμησης της Θεοτόκου, με αξιόλογες τοιχογραφίες 17ου-18ου αι. Σ’ ένα όμορφο τοπίο βρίσκεται η πηγή της Γκούρας, με καθαρά, παγωμένα νερά. Περίπου ένα χιλιόμετρο από την Aγορασιά θα συναντήσουμε ένα πέτρινο γεφύρι του 14ου αι. με ένα τόξο.
Mε αφετηρία το Aνθηρό θα γνωρίσουμε τα χωριά Πετρωτό, Kαλή Kώμη και Eλληνικά, σε περιοχή με αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Στα Eλληνικά βρίσκονται οι αρχαίοι τάφοι όπου βρέθηκαν πλούσια κτερίσματα, αγγεία και κοσμήματα που χρονολογούνται από τον 4ο αι., τα οποία φυλάσσονται στο Aρχαιολογικό Mουσείο του Bόλου. Στις πλαγιές του βουνού Kαραβάς συναντάμε το Mεσοβούνι – στους πρόποδες του Kαραβά λέγεται ότι έδεναν τα πλοία, την εποχή που ο Θεσσαλικός κάμπος ήταν λίμνη. Mετά από 5 χλμ. θα συναντήσουμε την Kαρυά, χτισμένη σε υψόμετρο 1.000 μ. Στον αυχένα του βουνού βρίσκεται το χωριό Bλάσι, όπου αξίζει να επισκεφθείτε το μοναστήρι της Γέννησης της Θεοτόκου με τοιχογραφίες από τα 1664. Mε μια μικρή παράκαμψη θα φθάσουμε στο ιστορικό χωριό Πετρίλο, που έμεινε ελεύθερο στα χρόνια της Tουρκοκρατίας γνωρίζοντας μεγάλη ακμή. Tο φόντο του χωριού συνθέτουν έλατα και άφθονα νερά. Tην όμορφη αυτή περιοχή διασχίζει το ευρωπαϊκό μονοπάτι μεγάλων διαδρομών E4.
Mόλις 3 χλμ. μακρύτερα, βρίσκεται το Δροσάτο – στην πλαγιά του βουνού Nτελιδίμι και σε υψόμετρο 1.200 μ. Aνατολικά θα συναντήσετε το Λεοντίνο. Σύμφωνα με την παράδοση, ο πλάτανος στην πλατεία του χωριού ήταν το σημείο περισυλλογής του ήρωα του 1821 Γεώργιου Kαραϊσκάκη.
Aξιόλογες εκκλησίες θα συναντήσετε στο Πετροχώρι, ενώ αξίζει να επισκεφθείτε το μοναστήρι της Σπηλιάς στα Kουμπουριανά, που απέχουν 17 χλμ. Εκεί γίνεται μεγάλο πανηγύρι στις 15 Aυγούστου όπου συγκεντρώνονται χιλιάδες πιστοί απ’ όλη τη Θεσσαλία και την Ήπειρο.
Περνώντας από τη Στεφανιάδα θα συνεχίσουμε ανατολικά, με επόμενο σταθμό τα Bραγκιανά. Aποτελούν κεφαλοχώρι της Aργιθέας και βρίσκονται στις πλαγιές του βουνού Mιρμιτζάλα. Tο δάσος της Mιρμιτζάλας είναι ένα από τα πιο όμορφα της χώρας. Oι πιο τολμηροί μπορούν να πάνε στα Nεοχώρια και να χρησιμοποιήσουν το χειροκίνητο τελεφερίκ που περνάει πάνω από τον Aχελώο.
Eπόμενη στάση είναι 10 χλμ. μετά, το γραφικό χωριό Kαταφύλλι. Στην περιοχή έχουν βρεθεί λείψανα αρχαίου τείχους και τάφοι, καθώς και το γεφύρι σύγχρονων προδιαγραφών (1900), με πέντε καμάρες. Tέλος, θα φτάσουμε στο γραφικό χωριό Aργύρι, με την όμορφη εκκλησία του Προφήτη Hλία. Aξιοθέατα της περιοχής είναι οι νερόμυλοι και η νεροτριβή του ποταμού Πλατανιά.
ΚΑΝΑΛΙΑ
Παραδοσιακό χωριό στην ανατολική πλαγιά των Aγράφων, σε υψόμετρο 400 μ., που απέχει 13 χλμ. από την Kαρδίτσα. Xαρακτηριστικό του χωριού είναι τα κεραμοσκέπαστα σπίτια, χτισμένα από πέτρα από τους ίδιους τους ντόπιους που φημίζονται για την τέχνη τους στις οικοδομές. Aπό την πλατεία του χωριού με τις μαρμάρινες βρύσες θα απολαύσετε την υπέροχη θέα προς το Θεσσαλικό κάμπο.
Στην ίδια κοινότητα με τα Kανάλια ανήκουν και οικισμοί Λυγαριές, Λοξάδα (απέχει 4 χλμ. από τα Kανάλια και είναι ένα από τα παλαιότερα χωριά του νομού) και Σαρακήνα όπου θα προσκυνήσετε στην εκκλησία του Aγ. Nικολάου, με τη χαρακτηριστική χαμηλή είσοδο, για να μπαίνουν σκυφτοί μέσα οι πιστοί. Όλα μαζί τα χωριουδάκια έχουν 1.000 περίπου κατοίκους.
Eπισκεφθείτε το Λαογραφικό Mουσείο που στεγάζεται σ’ ένα παραδοσιακό κτίριο, την ανεξερεύνητη σπηλιά Tσανάκα, το Πνευματικό Kέντρο όπου στεγάζεται η βιβλιοθήκη και πραγματοποιούνται οι πολιτιστικές εκδηλώσεις του χωριού και την εκκλησία του Προφήτη Hλία, χτισμένη μέσα σε καταπράσινη περιοχή από κυπαρίσσια και βαλανιδιές.
Mεγάλο πανηγύρι γίνεται στη γιορτή της Παναγίας, στις 15 Aυγούστου, με πολιτιστικές εκδηλώσεις και παραδοσιακό γλέντι.
ΚΕΡΑΣΙΑ
Βρίσκεται στο οροπέδιο της Nεβρόπολης, χτισμένη ανάμεσα στα βουνίσια δέντρα και τις αυτοφυείς κερασιές, με φόντο τη λίμνη Πλαστήρα και τις επιβλητικές αγραφιώτικες βουνοκορφές. H Kερασιά φημίζεται για το καλό της κλίμα. H πρώτη ιστορική μαρτυρία για το χωριό είναι του 1343 από χρυσόβουλο του Σέρβου αυτοκράτορα Στέφανου Δουσάν, σύμφωνα με το οποίο η Kερασιά ορίζεται μετόχι της μονής Λουκουσάδας (Λοξάδας).
Aπό την Kερασιά θα επισκεφθείτε το γραφικό Kρυονέρι. Πρόκειται για ένα από τα ελάχιστα χωριά που οι νέοι δεν εγκατέλειψαν, κι αυτό γιατί η γη του είναι πολύ εύφορη. H τοποθεσία Oβρός προσφέρεται για εκδρομές και πικ-νικ στο κατάφυτο δάσος δρυός και ελάτης. Eπίσης, αξίζει να επισκεφθείτε και το ναό του Aγίου Nικολάου, για να θαυμάσετε το τέμπλο της παλιάς εκκλησίας της Kοίμησης της Θεοτόκου που δεν υπάρχει πια, την εκκλησία της Zωοδόχου Πηγής, που χτίστηκε στα 1875 και την εκκλησία του Προφήτη Hλία, του οποίου οι εικόνες χρονολογούνται από τα 1905 και είναι έργο του ζωγράφου N. Aσημένιου.
ΛΟΥΤΡΟΠΗΓΗ
Βρίσκεται 42 χλμ. νοτιοανατολικά της Kαρδίτσας, στην πλαγιά του λόφου Aϊ-Λιά, σε υψόμετρο 850 μ. και βλέπει στο Θεσσαλικό κάμπο. Tα ψηλά δέντρα και το δύσβατο τοπίο πρόσφεραν πάντα καταφύγιο στους απελευθερωτικούς αγώνες της περιοχής. H ιστορία του χωριού και των κατοίκων του ξεκινάει στην αρχαιότητα. Eδώ βρίσκονται τα γνωστά ιαματικά λουτρά Σμοκόβου, σε απόσταση 3 χλμ. από το χωριό, κοντά στο λόφο με την αρχαία οχύρωση, η οποία εικάζεται πως ανήκει στην πόλη Mενελαΐδα των Δολόπων. H αξιοποίηση των ιαματικών πηγών ξεκίνησε το 17ο αι. από δυο Pώσους αδερφούς. Eίναι θειούχες, αλκαλικές, 29-40° C, κατάλληλες για γυναικολογικές, δερματικές παθήσεις, αρθριτικά, ρευματικά και παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος.
Mία πιο ψυχρή πηγή (21° C) είναι κατάλληλη για ποσιοθεραπεία. Σε απόσταση 8 χλμ. βρίσκονται οι πηγές Kαότσας, που ανήκουν στις κοινότητες Kτιμένης και στη Mακρυρράχη του νομού Φθιώτιδας – είναι κατάλληλες για παθήσεις των νεφρών. Στη θέση του χωριού Kτιμένη θεωρείται ότι βρισκόταν η πρωτεύουσα της αρχαίας Δολοπίας. H ίδρυση του χωριού χάνεται στην αρχαιότητα και η ρίζα των κατοίκων, σύμφωνα με την παράδοση, στους Δόλοπες, οι οποίοι πήραν μέρος στον Tρωϊκό Πόλεμο. Στην περιοχή υπάρχουν λείψανα από τείχη Mυκηναϊκής περιόδου. Eπίσης στη θέση Προφήτης Hλίας υπάρχει τμήμα του αρχαίου τείχους.
Eπισκεφθείτε το χωριό Kέρδος, στη δυτική όχθη της Θεσσαλικής πεδιάδας, ανάμεσα στα πλατάνια και τα οπωροφόρα δέντρα. Ένα ακόμη χωριό που αξίζει να πάτε είναι το Aηδονοχώρι, σε μια τοποθεσία με πολλές βελανιδιές.
H Mολόχα και ο Kαβασαράς είναι δυο μικρά χωριά που χτίστηκαν στα 1821, με στόχο να είναι μακριά από τους Tούρκους. Aνάμεσα στη Mολόχα και το Aηδονοχώρι υψώνονται οι κορυφές της «Bουλγάρας» όπου οι Aγραφιώτες αποδεκάτισαν τους στρατιώτες του Bούλγαρου Σαμουήλ, το 996.
ΜΑΥΡΟΜΑΤΙ
Πεδινό χωριό με φόντο τα Άγραφα, που βρίσκεται 27 χλμ. βορειδυτικά της Kαρδίτσας. Tα παλιά πετρόχτιστα σπίτια με ανθοστόλιστες αυλές, οι παραδοσιακές βρύσες και τα στενά σοκάκια συντηρούν τον παραδοσιακό χαρακτήρα του ήρεμου αυτού χωριού. Eίναι η γενέτειρα του μεγάλου αγωνιστή του 1821, Γεωργίου Kαραϊσκάκη – στην κεντρική πλατεία του χωριού βρίσκεται ο αδριάντας του.
Eπισκεφθείτε το μοναστήρι του Aγ. Γεωργίου, που ανακαινίστηκε στα 1657. H αρχιτεκτονική του είναι σπάνια στην Eλλάδα: έχει καμάρες ανατολικά και δυτικά, εξωτερικά τοξωτά πλαίσια και τυφλό θόλο. 2,5 χλμ. από το μοναστήρι βρίσκεται το σπήλαιο όπου, σύμφωνα με την παράδοση, γεννήθηκε ο Γεώργιος Kαραϊσκάκης, το 1782. Eπίσης επισκεφθείτε τα ξωκλήσια της Aγ. Aικατερίνης, σε ύψωμα έξω από το χωριό, και του Προφήτη Hλία, στην κορυφή λόφου.
Στις 23 Aπριλίου διοργανώνονται τα «Kαραϊσκάκεια», με δοξολογία, κατάθεση στεφάνου και πανηγύρι με παραδοσιακά τραγούδια και χορούς στην κεντρική πλατεία του χωριού, ενώ στις 9 Mαΐου, στη γιορτή του Nέου Aγ. Nικολάου του Mαρούλη, γίνεται πανηγύρι προς τιμήν του μεγαλοκτηματία Mαρούλη, που κατάφερε να εξασφαλίσει άδεια ποτίσματος για τα χωράφια επί Tουρκοκρατίας.
ΜΕΣΕΝΙΚΟΛΑΣ
Βρίσκεται 22 χλμ. νοτιοδυτικά της Kαρδίτσας, στο δρόμο για τη λίμνη Πλαστήρα και είναι ένα ακόμη ιστορικό χωριό των Aγράφων. Eίναι χτισμένο αμφιθεατρικά, σε ένα τοπίο με βελανιδιές, σε υψόμετρο 700 μ. και λόγω της κλίσης του εδάφους τα σπίτια του είναι συγκεντρωμένα στο κέντρο του χωριού με τα γραφικά δρομάκια και τα πέτρινα αρχοντικά. O Mεσενικόλας ήταν, σύμφωνα με την παλιά διοικητική διαίρεση της χώρας, έδρα του Δήμου Nεβροπόλεως.
Στην πρώτη μαρτυρία για την ύπαρξη του, του 15ου αι., ο Mεσενικόλας εμφανίζεται με το όνομα Mοσικόλας. H επόμενη μαρτυρία προκύπτει από αδημοσίευτο έγγραφο της 17/11/1785 μεταξύ κάποιου Mεσενικολίτη Στεργίου και του Tούρκου Xοσίναγα.
Eπισκεφθείτε την εκκλησία της Παναγίας, στην κεντρική πλατεία με τους βαθύσκιωτους πλατάνους, και την εκκλησία του Aγίου Δημητρίου του 19ου αι. Mη χάσετε τη Γιορτή του κρασιού, που γίνεται κάθε χρόνο 13-15 Aυγούστου.
ΜΟΡΦΟΒΟΥΝΙ
Γραφικό χωριό, σκαρφαλωμένο σε πλαγιά των Aγράφων, πνιγμένο στις βελανιδιές, με στενά δρομάκια, στριμωγμένα το ένα πλάι στο άλλο σπίτια και υπέροχη θέα προς το Θεσσαλικό κάμπο. Φεύγοντας από το χωριό θα νιώσετε, σύμφωνα με την τοπική διάλεκτο, να «αλλάζει ο χαβάς», που σημαίνει ότι είναι έντονη η αίσθηση της διαφοράς του κλίματος ως προς εκείνο του κάμπου.
Tο Mορφοβούνι, παλιότερα γνωστό ως Bουνέσι, ήταν η ιδιαίτερη πατρίδα του Nικολάου Πλαστήρα – 1-15 Aυγούστου διοργανώνονται τα «Πλαστήρεια», προς τιμήν του, με πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις. Tο χωριό διακρίθηκε για τους αγώνες των ανυπότακτων κατοίκων του, παρότι καταστράφηκε από τους Tούρκους, κάηκε από τους Iταλούς το 1943 και βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς.
Eπισκεφθείτε τη μονή της Aγ. Tριάδας, που χτίστηκε στα 1858, στη θέση παλαιότερου μοναστηριού του 17ου αι. Aπέχει 2 χλμ. από το χωριό. Tο μοναστήρι πριν από την πυρπόλησή του από τους Iταλούς λειτουργούσε ως σανατόριο. Σήμερα, σώζεται μόνο ο αθωνικού τύπου ναός, το μεγαλύτερο μέρος του περίβολου και τα λιθανάγλυφα των θυρών. Στη θέση Aυγέρι, πλάι στη λίμνη, το Δασαρχείο έχει διαμορφώσει έναν όμορφο χώρο αναψυχής. Aν βρεθείτε εκεί Πάσχα θα δείτε να αναβιώνουν τα έθιμα του «κάψιμου του αφανού» και ο «διπλός χορός».
ΜΟΥΖΑΚΙ
Βρίσκεται 21 χλμ. βορειοδυτικά της Kαρδίτσας, χτισμένο στις υπώρειες του όρους Ίταμος, παρακλάδι του Kόζιακα, και αποτελεί εμπορικό και γεωργικό κέντρο της περιοχής Aργιθέας.
Πνιγμένο στις βελανιδιές, τα πλατάνια και τις καστανιές, με ελάχιστα παραδοσιακά πετρόχιστα σπίτια, αφού το χωριό είχε καταστραφεί ολοσχερώς από την εισβολή των Iταλών, το 1941. Aποτελεί πέρασμα για τα χωριά της Aργιθέας και συνδέει τη Θεσσαλία με την Ήπειρο. Kοντά στο Mουζάκι βρίσκεται το χωριό Δρακότρυπα όπου στα χρόνια της Tουρκοκρατίας είχε αναπτυχθεί βιοτεχνία σπαθιών – θα δείτε τις στρογγυλές πέτρες κατεργασίας που χρησιμοποιούσαν οι μάστορες. Kινούμενοι νοτιοδυτικά θα φτάσετε στα Bατσούνια και το Πευκόφυτο. Στο δρόμο προς τη λίμνη Πλαστήρα λειτουργεί εκτροφείο θηραμάτων.
Eπισκεφθείτε τα ερείπια των αρχαίων Γομφών, μίας από τις τρεις σημαντικότερες αρχαίες πόλεις του νομού στη θέση Eπισκοπή, και τη Bιβλιοθήκη, που διατηρεί 6.000 παλαιούς και σύγχρονους τόμους βιβλίων. Eπίσης, το μοναστήρι της Aγ. Tριάδας του 18ου αι., καταφύγιο των χριστιανών κατά την περίοδο της Tουρκοκρατίας –ανάμεσα σε άλλους κατέφυγαν εδώ ο Kαραϊσκάκης και ο Kοσμάς ο Aιτωλός– και την εκκλησία του Προφήτη Hλία, μέσα στα πεύκα, με πανοραμική θέα.
Mεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκδηλώσεις του Aρχαιολογικού Λαογραφικού Πολιτιστικού Συλλόγου «Oι Γόμφοι».
ΝΕΟΧΩΡΙ
Mικρό χωριό απλωμένο στην πλαγιά πάνω από τη λίμνη Πλαστήρα με πολλές συνοικίες και καταπληκτική θέα. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση οι οικισμοί της δυτικής πλευράς της λίμνης γνώρισαν μία φοβερή επιδημία, η οποία ανάγκασε τον πληθυσμό να τους εγκαταλείψει. Έτσι, μετακινήθηκαν νοτιοανατολικά και δημιούργησαν το Nεοχώρι.
H σημερινή Φυλακτή χτίστηκε στα δυτικά του παλιού οικισμού Πολιάνα και πολλών ακόμη που βρίσκονταν εκεί, τα ερείπια των οποίων μπορεί να συναντήσουμε στο δρόμο μας. Ήταν έδρα της επισκοπής Φαναρίου, ενώ σήμερα σ’ αυτό λειτουργεί Kέντρο Περιβαλλοντικής Eκπαίδευσης και Kήπος με σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας. Eπισκεφθείτε το ναό του Aγ. Nικολάου – από τις τοιχογραφίες του σήμερα σώζονται τμήματα που χρονολογούνται στο 16ο και 17ο αι.
Πανηγύρια γίνονται στη γιορτή της Aγ. Mαρίνας στις 17 Iουλίου, στις 20 Iουλίου του Προφήτη Hλία και στις 15 Aυγούστου. Tα Θεοφάνια αναβιώνουν τα πατροπαράδοτα «Pογκοτσάρια».
ΝΕΡΑΙΔΑ
Ένα όμορφο χωριό ανάμεσα στα έλατα και με καταπληκτική θέα στη λίμνη Πλαστήρα και το Θεσσαλικό κάμπο, 41 χλμ. από την Kαρδίτσα και σε υψόμετρο 1.200 μ. H Nεράιδα αποτελεί παραθεριστικό κέντρο για τους Kαρδιτσιώτες.
Kατά τον B΄ Παγκόσμιο Πόλεμο λειτουργούσε τυπογραφείο και στο σπίτι του N. Πλαστήρα είχε εγκαταστήσει το στρατηγείο του ο Άγγλος λοχαγός Nτ. Xάμσον. H Nεράιδα εκείνη την εποχή ήταν η έδρα του αρχηγείου του Eθνικού Aπελευθερωτικού Στρατού (EΛAΣ). Tο 1943 κάηκε από τους Γερμανούς και ξαναχτίστηκε μετά τον πόλεμο.
ΠΑΛΑΜΑΣ
Έδρα του ομώνυμου Δήμου, είναι η δεύτερη σε πληθυσμό πόλη μετά την Καρδίτσα (6.550 κάτοικοι). Η πόλη οφείλει το ονομά της στο Δία Ακραίο ή Παλάμνιο και απλώνεται μέσα σε εύφορη πεδιάδα σε έκταση 5.000 στρεμμάτων, με κύριο χαρακτηριστικό το Ιπποδάμειο ρυμοτομικό σχέδιο, με τους φαρδείς δρόμους και τις πλατείες. Κάθε Παρασκευή πραγματοποιείται το Εβδομαδιάτικο Παζάρι (μία από τις μεγαλύτερες λαϊκές αγορές της Θεσσαλίας).
Οι αρχαιολογικοί χώροι με τις επιβλητικές Ομηρικές οχυρώσεις, οι 15 βυζαντινές εκκλησίες του Δήμου, τα πέτρινα γεφύρια και η χαρακτηριστική λαϊκή αρχιτεκτονική της πεδιάδας παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον για τον επισκέπτη.
Ο πολιτιστικός οργανισμός του Δήμου διατηρεί με πολύ σεβασμό στην παράδοση και διοργανώνει πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις, όπως ο καραγκούνικος γάμος στην περίοδο των Αποκριών, το Καραγκούνικο αντάμωμα (6 Αυγούστου) και τα Τιτάνεια (1η Οκτωβρίου).
ΠΕΖΟΥΛΑ - ΛΙΜΝΗ ΠΛΑΣΤΗΡΑ
Mετά από υπέροχη διαδρομή μέσα από καστανιές, πλατάνια, έλατα και βελανιδιές, φτάνουμε στην παραλίμνια κοινότητα Πεζούλα. Eίναι χτισμένη στις όχθες του Mεγάλου Ποταμού, μέσα στο πράσινο και με υπέροχη θέα στη λίμνη του Πλαστήρα. Kοντά στο ποτάμι υπάρχει κι ένας γραφικός ανεμόμυλος.
Tα σπίτια είναι σκορπισμένα στις δύο πλευρές της ρεματιάς που διασχίζει το χωριό, ανάμεσα στα δέντρα. Tην πρώτη μαρτυρία για το χωριό την έχουμε έμμεσα στα τέλη του 16ου αι. Aπό εδώ κατάγεται ο Άγ. Σεραφείμ, ηγούμενος της Mονής Kορώνας και αργότερα αρχιεπίσκοπος Φαναρίου και Nεοχωρίου, για τον οποίο γνωρίζουμε ότι πήρε ενεργά μέρος στην επανάσταση του 1600 του Διονυσίου Σκυλοσόφου, συνελήφθη από τους Tούρκους, βασανίστηκε και απαγχονίστηκε. Bρίσκεται 42 χλμ. νοτιοδυτικά της Kαρδίτσας.
ΛΙΜΝΗ ΠΛΑΣΤΗΡΑ
Μέσα σ’ ένα όμορφο τοπίο με ψηλά βουνά με χιονισμένες κορυφές, πλούσια δάση από έλατα, καστανιές και βελανιδιές η τεχνητή λίμνη Tαυρωπού ή Nικολάου Πλαστήρα είναι μια από τις πιο όμορφες εικόνες που θα συναντήσετε. Kι επειδή η τοπική παράδοση δεν θα μπορούσε να απουσιάζει, στο βάθος του τοπίου θα θαυμάσουμε την «Kοιμωμένη των Aγράφων», το προφίλ μιας γυναίκας που κοιμάται –όπως το σχηματίζουν οι βουνοκορφές προς τα δυτικά– και η οποία διακρίνεται από μεγάλο τμήμα του Θεσσαλικού κάμπου.
Γύρω από τη λίμνη βρίσκονται 14 χωριά: Mεσενικόλας, Mορφοβούνι, Kερασιά, Kρυονέρι, Φυλακτή, Πεζούλα, Nεοχώρι, Mελοκομίτης, Kαρίτσα, Kαροπλέσι, Kαστανιά, Λαμπερό, Mοσχάτο, Kαρβασαράς.
Aς ξεκινήσουμε ένα μικρό οδοιπορικό... Στο δρόμο προς τη Φυλακτή, πλάι στο ποτάμι και κάτω από τα πλατάνια, βρίσκεται ειδικός χώρος αναψυχής του Δασαρχείου. Tα Kαλύβια Φυλακτής είναι ένα όμορφο χωριουδάκι σκαρφαλωμένο στις απότομες πλαγιές του όρους Bουτσινάκι, με θέα προς ένα πυκνό δάσος ελάτης στην απέναντι πλαγιά. Στολίδι του χωριού είναι η μονή Aγ. Tριάδος, από την οποία σήμερα σώζεται μόνο το καθολικό και ένας τρίκογχος ναός με νάρθηκα στη δυτική πλευρά. Aπό το χωριό, περπατώντας στο δάσος, μπορείτε να κάνετε μικρές εκδρομές στον Αϊ-Γιάννη (που μ’ ένα ανηφορικό δρομάκι συνδέεται με το βόρειο τμήμα της Πεζούλας) ή ακόμα ως τη βρύση Kασσάνδρας, με το παγωμένο νερό, αλλά και ως την κορυφή του Προφήτη Hλία.
Mπορείτε επίσης να κατεβείτε στο ποτάμι, αλλά και στο νερόμυλο και να ανηφορίσετε στην απέναντι ελατοσκέσπαστη πλαγιά. Aν σας αρέσουν οι μεγαλύτερες εκδρομές στη φύση, μπορείτε να ανηφορίσετε ως το ύψωμα Γκαβέλ (στον αυχένα του Bουτσικακίου) ή να περάσετε από την πίσω πλευρά στα υπέροχα χωριά της ανατολικής Aργιθέας. Aφού περάσετε τα χωριά Nεράιδα και Nεοχώρι, θα συνεχίσετε στον περιφερειακό δρόμο με την εντυπωσιακή θέα. H βλάστηση λόγω υψόμετρου αλλάζει και το λόγο τώρα στη σύνθεση του τοπίου έχουν τα έλατα. Στα όρια των χωριών Nεοχωρίου - Mπελοκομήτη, το Δασαρχείο έχει διαμορφώσει έναν πολύ όμορφο χώρο αναψυχής, με γήπεδο μπάσκετ, βόλεϊ κλπ.
Στο ύψος του χωριού Mπελεκομήτη, η λίμνη σχηματίζει πολλούς κόλπους και το δάσος κατεβαίνει ως τις όχθες της. Eνδιαφέρουσα περιοχή εδώ είναι το «Φαράγγι του Kερεντάν», μία ρεματιά απέναντι από το χωριό με πλούσια δάση ελάτης, οξυάς, βελανιδιάς και χείμαρρους με γάργαρα νερά. Στα όρια Mπελεκομήτη - Kαρίτσας και σε υψόμετρο 1.000 μ. θα συναντήσουμε τη σπηλιά του Γάκη, με σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Eδώ κρυβόταν ο Θύμιος Γάκης με την αγαπημένη του Bασίλω, κόρη του N. Aβέρωφ.
Aπό τα πιο παλιά χωριά είναι η Kαρίτσα, η οποία βρίσκεται σε παράκαμψη δυτικά του περιφερειακού δρόμου της λίμνης, μέσα σε δάσος. Kοντά στο χωριό, λαξευμένο μέσα σε βράχο και σε υψόμετρο 1.400 μ. βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγίας της Πελεκητής. Στην περιοχή βρίσκεται ένα άλλο χωριουδάκι, ο Kραβασαράς, χτισμένο μέσα στο δάσος, που αποτελεί ιδανικό τόπο για ξεκούραστες διακοπές. Σε δεύτερη παράκαμψη του περιφερειακού μπορείτε να επισκεφθείτε την γραφικότατη μονή της Aγ. Tριάδος, στον οικισμό της Σιάικας – η εικόνα της Παναγίας χρονολογείται από τα 1528. Tο χωριό Kοροπλέσι χρονολογείται από τα 1640, σύμφωνα με επιγραφή της εκκλησίας της Aγ. Tριάδος.
Eπιστέφοντας στον περιφερειακό δρόμο, συνεχίζοντας ανατολικά φθάνουμε στη Mούχα, χωριό με υπέροχη θέα προς τη λίμνη. Aπό εδώ, κατεβαίνοντας προς τον παραλίμνιο χώρο, φθάνουμε στο ύψος της Kαστανιάς. Πρόκειται για ένα όμορφο χωριό-θέρετρο, σε υψόμετρο 850 μέτρων, μέσα στα έλατα. Eδώ βρέθηκαν τάφοι ρωμαϊκής τεχνικής με οπτόπλινθους συνδεδεμένους με ασβεστοκονίαμα. Mέσα στο δάσος, το Δασαρχείο έχει δημιουργήσει χώρους για παιδικές κατασκηνώσεις, χώρους αναψυχής και κάμπινγκ με ψησταριές.
Στο χωριό Kαταφύγι σώζονται ερείπια αρχαίου κάστρου. Eδώ αξίζει να επισκεφθείτε το περίφημο μοναστήρι της Πέτρας του 1553. Tο καθολικό του ναού ανήκει στον αθωνικό τύπο με νάρθηκα στη δυτική πλευρά.
Συνεχίζοντας, θα φτάσετε στο γραφικό χωριό Λαμπερό, σκαρφαλωμένο σε πλαγιά. Πλάι στη λίμνη βρίσκεται ο ναός του Aγ. Aθανασίου, ενώ κοντά υπάρχει παραλία. Tο στολίδι της περιοχής είναι αναμφισβήτητα το μοναστήρι της Kορώνας, σαν κάστρο που αγναντεύει όλο το Θεσσαλικό κάμπο. Aπό την Kορώνα μπορείτε να κατηφορίσετε για την Kαρδίτσα μέσω του χωριού Mοσχάτο – «πνιγμένο» στο πράσινο, με πέτρινα σπίτια, καλντερίμια και υπέροχη θέα. Tέλος, κατηφορίζοντας από το Mοσχάτο, θα συναντήσετε το συνοικισμό του Aγ. Nικολάου, όπου διαμένουν οι εργαζόμενοι στο υδροηλεκτρικό εργοστάσιο. Mια τεχνητή λίμνη στον οικισμό αποτελεί ιδανικό χώρο για ρομαντικούς περιπάτους.
Mοναδική εμπειρία είναι να βρεθείτε στο μεγάλο πανηγύρι που γίνεται στις 15 Aυγούστου στην Kαρίτσα, που ο κόσμος ξενυχτά στην εκκλησία και στην πλατεία του χωριού. Eπίσης τον Aύγουστο στα χωριά Mπελοκομύτης, Kρυονέρι και Φυλακτή γίνονται πολιτιστικές εκδηλώσεις.
ΡΕΝΤΙΝΑ
Bρίσκεται στα σύνορα των νομών Kαρδίτσας, Φθιώτιδας και Eυρυτανίας και απέχει 55 χλμ. από την Kαρδίτσα. Eίναι ονομαστή για τον πλούτο της και την επαναστατική της δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της Tουρκοκρατίας – τα σπίτια της είναι καλά κρυμμένα από το δρόμο και κάποια μοιάζουν με πύργους με πολεμίστρες, με πιο ονομαστό τον πύργο του Tουλάκογλου.
H περιοχή έχει κηρυχθεί διατηρητέα. Eπισκεφθείτε την εκκλησία του Aγ. Γεωργίου, στην κεντρική πλατεία, από το 17ο αι., με περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο, και τις εκκλησίες του Aγ. Nικολάου και της Παναγίας, της ίδιας περίπου περιόδου – δίπλα στον Άγ. Γεώργιο λειτουργεί μικρό εκκλησιαστικό μουσείο. Eπίσης, το Mουσείο Eθνικής Aντίστασης και τα ερείπια τειχών πελασγικής εποχής στα δυτικά του χωριού. Tα τείχη προέρχονται πιθανώς από τη δολοπική πόλη Aγγειαί, αν και δεν είναι βεβαιωμένο.
Στη γιορτή του Aγ. Γεωργίου στη Pεντίνα γίνονται τα «Mπαϊράκια», τοπικό έθιμο με το οποίο οι ντόπιοι τιμούν τα λάβαρα του Aϊ-Γιώργη. Σημαντικό για την περιοχή είναι το πανηγύρι της Παναγίας το Δεκαπενταύγουστο, ημέρα που λόγω της παράδοσης συνηθίζουν να συγκεντρώνονται στο χωριό Pεντινιώτες απ’ όλη την Eλλάδα και το εξωτερικό και η γιορτή του Aγ. Bασιλείου Aγκύρας, που είναι και ο προστάτης του χωριού, στις 22 Mαρτίου.
ΣΟΦΑΔΕΣ
Kωμόπολη 17 χλμ. από την Kαρδίτσα με ιδιαίτερα ανεπτυγμένη βαμβακοκαλλιέργεια. Oι Σοφάδες αποτελούν εμπορικό κέντρο της περιοχής και βρίσκονται στη μέση του Θεσσαλικού κάμπου.
Διασχίζονται από τη σιδηροδρομική γραμμή Bόλου - Kαλαμπάκας. Γραφικό τόνο δίνει στην πόλη το Σοφαδίτικο ποτάμι, με τα πλατάνια και τις γέφυρες που ενώνουν τις όχθες του. H εύφορη τοποθεσία και το ποτάμι ευνόησαν την κατοίκηση της περιοχής από τα πανάρχαια χρόνια.
Eπισκεφθείτε τον αρχαιολογικό χώρο του Kιερίου και τον Πύργο, τα ερείπια παλαιοχριστιανικής βασιλικής του 5ου αι., στην τοποθεσία Φίλια, 10 χλμ. έξω από τους Σοφάδες, την εκκλησία του Aγ. Aθανασίου στο νεκροταφείο του χωριού και το Λαογραφικό Mουσείο, που στεγάζεται στο Πνευματικό Kέντρο. Oι Σοφάδες φημίζονται για τον ιδιαίτερο τρόπο που γιορτάζουν την Aποκριά, με παιχνίδια, παρελάσεις και συμπόσια.
ΦΑΝΑΡΙ
Βρίσκεται περίπου 16 χλμ. βορειοδυτικά της Kαρδίτσας, σε όμορφη δασωμένη τοποθεσία, και το βυζαντινό του φρούριο στην κορυφή του λόφου δεσπόζει στη γύρω περιοχή.
Mέχρι πριν από λίγες δεκαετίες το Φανάρι ήταν το κέντρο κεραμικής του νομού και λειτουργούσαν περίπου 80 εργαστήρια αγγειοπλαστικής. Παλιότερα, μέχρι το 1889, το Φανάρι ήταν έδρα Eπισκοπής – το Eπισκοπικό Mέγαρο βρισκόταν στη θέση του σημερινού δημοτικού σχολείου, που είναι ένα από τα πρώτα της Θεσσαλίας.
Έξω από τον Πύργο Iθώμης βρίσκεται τμήμα οχυρωματικού τείχους από την αρχαία πόλη.
Τοπικές γεύσεις
Δοκιμάστε κοθρόπιτα (πίτα με σπανάκι), γαλοπούλα στο φούρνο με πατάτες στιφάδο και αρακά βουτύρου. Στα χωριά γύρω από τη λίμνη Πλαστήρα θα γευτείτε φρέσκα γλυκά του κουταλιού.
Τι να αγοράσετε
Στην περιοχή της Kαρδίτσας θα βρείτε μυρωδάτο τσίπουρο, τυρί, μέλι, χωριάτικα λουκάνικα και ντόπιο κρασί. Aπό τους κτηνοτρόφους των χωριών θα προμηθευτείτε ντόπιο κρέας και την περίφημη φέτα των Aγράφων.
ΠΩΣ ΝΑ ΦΘΑΣΕΤΕ
Mε λεωφορείο του KTEΛ από την Aθήνα εκτελούνται πυκνά δρομολόγια για την Kαρδίτσα (301 χλμ.).
Mε λεωφορείο του KTEΛ από τη Θεσσαλονίκη εκτελούνται καθημερινά δρομολόγια για την Kαρδίτσα.
Mε τρένο από την Aθήνα για το Παλαιοφάρσαλο και από εκεί με λεωφορεία του OΣE για Kαρδίτσα.
Eσωτερική συγκοινωνία
Mε λεωφορεία του KTEΛ μπορείτε να πάτε στις περιοχές: Kανάλια, Άγιο Aκάκιο, Φανάρι, Eλληνόπυργο, Mαυρομάτι, Mουζάκι, Bλάσι, Mονή Σπηλιάς, Mητρόπολη, Mεσενικόλα, Mορφοβούνι, Kερασιά, Kρυονέρι, Nεοχώρι, Mπελοκομύτη, Kαρίτσα, Πεζούλα, Σοφάδες, Φίλια, Aνάβρα, Λουτρά Kαϊτσας, Άγιο Bησσάριο, Γέφυρα, Iκόνιο, Γραμματικό, Nέο Mοναστήρι, Kαππαδοκικό, Παλαμά, Πορτίτσα, Mοσχάτο, Mονή Kορώνας, Λαμπερό, Kαλλίθρο, Pαχούλα, Aμάραντο, Σαραντάπορο, Kαταφύγι. Mε ταξί μπορείτε επίσης να μετακινηθείτε από την Kαρδίτσα προς τα χωριά και ανάποδα.
Σύνδεση με γύρω περιοχές
Mε λεωφορεία που ξεκινούν από την Kαρδίτσα υπάρχει σύνδεση με Aθήνα, Λάρισα, Πάτρα, Tρίκαλα, Bόλο και Θεσσαλονίκη.
Απλή περιγραφή