Φλώρινα

Πρωταγωνιστής το υγρό στοιχείο...

Είναι ο νομός με τις περισσότερες λίμνες, καθεμία από τις οποίες κρύβει τη δική της μαγεία και τη δική της ομορφιά… Oι Πρέσπες θα σας συγκλονίσουν με τα καθαρά νερά τους, το γύρω τοπίο τους, τα μνημεία και τους παραδοσιακούς οικισμούς τους, ενώ στο χιονοδρομικό κέντρο της Bίγλας θα ανεβάσετε την αδρεναλίνη σας στα ύψη, απολαμβάνοντας το αγαπημένο σας σκι! Mην παραλείψετε να κάνετε μια βόλτα στο παραδοσιακό χωριό Nυμφαίο, για να θαυμάσετε από κοντά τα πέτρινα σπίτια του και τα πανέμορφα αρχοντικά του.

ΦΛΩΡΙΝΑ (ΠΟΛΗ)

Πρωτεύουσα της επαρχίας και του νομού, η Φλώρινα απέχει 573 χλμ. από την Αθήνα και 160 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη. Βρίσκεται περίπου στο κέντρο του νομού, στις παρυφές του όρους Βαρνούντας (υψόμετρο 660 μ.), σε ένα ειδυλλιακό καταπράσινο τοπίο που διασχίζει ο ποταμός Σακουλέβας, οι όχθες του οποίου έχουν κριθεί ως οικιστική παραδοσιακή ζώνη.

Η πόλη οφείλει το όνομά της στην πλούσια βλάστηση (χλωρός = φλωρός, φλωρινός σε μακεδονικές διαλέκτους). Στην ανάπτυξη και την αστικοποίησή της συνέβαλε η σιδηροδρομική της σύνδεση με τη Θεσσαλονίκη (1893). Αξίζει να επισκεφθείτε τα γειτονικά χωριά Άνω και Κάτω Κλείνες έχουν βρεθεί λείψανα τειχών και οικισμού που τοποθετούνται από τα ελληνιστικά έως τα βυζαντινά χρόνια και ρωμαϊκό κτίσμα με ψηφιδωτό δάπεδο, το Αρχαιολογικό Μουσείο στο σιδηροδρομικό σταθμό, με ευρήματα κλασικών, ελληνιστικών και βυζαντινών χρόνων (τα παλαιότερα τοποθετούνται στον 4ο αι. π.Χ., στην εποχή του Φιλίππου), το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, με έργα χαρακτικής, ζωγραφικής και γλυπτικής και τα Λαογραφικά Μουσεία και Συλλογές (του συλλόγου Αριστοτέλης, της Λέσχης Πολιτισμού και της Στέγης Φιλότεχνων). Επίσης, την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, προστάτιδας της πόλης, το ζωολογικό κήπο με σπάνια ζώα και πουλιά και Εκτροφείο Θηραμάτων, στο λόφο του Αγίου Παντελεήμονα, όπου εκτρέφονται ζώα του δάσους και στη συνέχεια αφήνονται ελεύθερα.

Από τη Φλώρινα μπορεί να κάνει κανείς εκδρομές στα γύρω πανέμορφα ορεινά χωριά: Στη Δροσοπηγή, που απέχει 13 χλμ. και είναι χτισμένη μέσα σε δάσος με τρεχούμενα σε υψόμετρο 900 μ., θα απολαύσετε τη φύση. Στη Μελίτη (20 χλμ. βορειοανατολικά) επισκεφθείτε την εκκλησιά του Προφήτη Ηλία (19ου αι.) και τα ερείπια ρωμαϊκού λουτρού. Στη Βεύη (22 χλμ. ανατολικά της Φλώρινας, υψόμετρο 740 μ.) θα δείτε τις βυζαντινές εκκλησίες του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Αθανασίου, το τείχος και το νεκροταφείο ρωμαϊκών χρόνων. Οι σύλλογοι της πόλης διοργανώνουν πολλές εκδηλώσεις: Τον Ιούνιο γίνεται το Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών και τον Αύγουστο η “Εβδομάδα προς τιμήν των ξενιτεμένων”. Την προπαραμονή των Χριστουγέννων, στις 23 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με το παλιό τοπικό έθιμο, ανάβουν φωτιές στους δρόμους υπό τους ήχους πνευστών.

Αξιοθέατα - Μουσεία

-Το νησάκι του Αγίου Αχίλλειου, στη Μικρή Πρέσπα, που συνδυάζει μαγευτικό τοπίο και τα πιο σημαντικά μνημεία της περιοχής. Εκεί βρίσκεται η βασιλική του Αγίου Αχιλλείου (10ου αι.), τα ερείπια του ναού των Αγίων Αποστόλων (11ου-12ου αι.) και ο ναός του Αγίου Δημητρίου (14ου αι.). μέχρι και σήμερα λειτουργεί ο ναός του Αγίου Γεωργίου, όπου σώζονται τοιχογραφίες του 15ου αι. 

-Το παραδοσιακό χωριό Νυμφαίο.

-Η περιοχή των Πρεσπών, με 1.500 είδη φυτών, 12 τύπους δασών, 40 είδη θηλαστικών (από τα οποία τα περισσότερα είναι σπάνια), 11 είδη αμφιβίων, 22 ερπετών, 17 ψαριών και 260 είδη πουλιών (εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη αποικία αργυροπελεκάνων _είδος υπό εξαφάνιση _ κορμοράνοι, ερωδιοί, πελεκάνοι κλπ.). Η περιοχή έχει ανακηρυχθεί εθνικός δρυμός από το 1974 και είναι ένας από τους 11 υγροβιότοπους της Ελλάδας που προστατεύονται από τη διεθνή συνθήκη Ramsar.

ΑΜΥΝΤΑΙΟ

Το Αμύνταιο βρίσκεται 41χλμ. νοτιοανατολικό της Φλώρινας και είναι το δεύτερο, μετά απ’ αυτήν, εμπορικό και αγροτικό κέντρο του νομού. Ονομαζόταν Σόροβιτς μέχρι το 1928, οπότε πήρε την τωρινή του ονομασία, από το όνομα του Μακεδόνα βασιλιά Αμύντα. Κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων, τον Οκτώβριο του 1912, έγινε στην περιοχή η πολύνεκρη μάχη του Σόροβιτς. Αξίζει να οργανώσετε εκδρομές στα κοντινά όμορφα χωριά όπου υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα: Στο χωριό Πέτρες έχουν ανακαλυφθεί ερείπια ελληνιστικής πόλης, που πιστεύεται ότι υπήρξε σε ιδιαίτερη ακμή και ανάπτυξη λόγω της θέσης της, μόλις 2 χλμ. μακριά από τον εμπορικό δρόμο της εποχής, την Εγνατία Οδό.

Στο όμορφο Χωριό Ξινό Νερό, που είναι γνωστό για τις πηγές του, θα δοκιμάσετε το νερό, που έχει θεραπευτικές ιδιότητες για τις παθήσεις του στομάχου. Στο γραφικό χωριουδάκι Άγιος Παντελεήμονας (σε απόσταση 6χλμ.) βρίσκεται οικισμός και τους τάφους της πρώιμης εποχής του Σιδήρου (1100-700 π.Χ.). Επιπλέον, θα απολαύσετε την οργανωμένη παραλία του και θα κολυμπήσετε στα νερά της λίμνης Βεγορίτιδας. Το πρώτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου στο Αμύνταιο πραγματοποιείται μεγάλο εμπορικό πανηγύρι.

ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ

Βρίσκεται 27 χλμ. δυτικά της Φλώρινας, στο δρόμο για τις Πρέσπες. Το χωριό διατηρεί χαμηλές θερμοκρασίες και το καλοκαίρι, προσφέροντας στους επισκέπτες του ευπρόσδεκτη δροσιά. Τα γραφικά παραλίμνια χωριά που βρίσκονται τριγύρω και οι Πρέσπες, όπου μπορεί και να κολυμπήσει κανείς, δίνουν ακόμη περισσότερες εγγυήσεις για ευχάριστη διαμονή στο Ανταρτικό. Αξίζει να επισκεφθείτε την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου (19ου αι.) με ξυλόγλυπτο τέμπλο. Εκεί γίνεται και το τοπικό πανηγύρι, κάθε χρόνο στις 2 Μαΐου.

ΝΥΜΦΑΙΟ

Παραδοσιακό χωριό, χτισμένο στην πλαγιά του όρους Βίτσι, σε υψόμετρο 1.350 μ. Το Νυμφαίο βρίσκεται 52 χλμ. νοτιοανατολικά της Φλώρινας. Το αρχικό του όνομα ήταν Νέβεσκα, που στα βλάχικα σημαίνει <<Νύμφη Αθέατη>>. Μια πινακίδα στην είσοδο ζητάει από τους επισκέπτες ν’ αφήσουν τα αυτοκίνητά τους έξω από τον οικισμό, που έχει κηρυχθεί διατηρητέος. Περπατώντας στα γραφικά του σοκάκια θαυμάζει κανείς τα πέτρινα παραδοσιακό σπίτια και τα μοναδικά αρχοντικά.

Ανάμεσα στα αξιοθέατα του Νυμφαίου είναι η Νίκειος Σχολή, ένα αρχιτεκτονικό κειμήλιο, που χρησιμοποιείται ως συνεδριακό κέντρο, το ερειπωμένο αρχοντικό-αρχηγείο του Μακεδονικού Αγώνα, απ’ όπου πέρασε ο Μακεδονομάχος Παύλος Μελάς και το Μουσείο Αργυροχρυσοχοΐας και Ιστορίας, γνωστό ως "Το σπίτι των Χρυσικών", με περίτεχνα μακεδονικά ταβάνια, σπάνια παραδοσιακά έπιπλα, εργαλεία αργυροχρυσοχόων και λαογραφικό μουσείο. Μόλις 1 χλμ. από το χωριό, μέσα σε μια τεράστια δασώδη έκταση, βρίσκεται το καταφύγιο της καφέ αρκούδας και στον Αετό (σε απόσταση 9χλμ.) το κέντρο ενημέρωσης με σύγχρονα οπτικοακουστικά μέσα και κέντρο κτηνιατρικής περίθαλψης για αρκούδες και λύκους, ενώ λίγο πιο μακριά, στις Αγριαπιδιές, υπάρχει το καταφύγιο αιχμάλωτων λύκων. Το πανηγύρι, που γίνεται στο χωριό στη γιορτή της Παναγίας, το Δεκαπενταύγουστο, είναι ένα από τα ωραιότερα της περιοχής.

ΠΙΣΟΔΕΡΙ

Ορεινό χωριό, χτισμένο στην καταπράσινη πλαγιά του Βιτσίου, σε υψόμετρο 1.420 μ., 22 χλμ. δυτικά της Φλώρινας. Στο διάσελο Βίγλα Πισοδερίου, στον οδικό άξονα Φλώρινας-Πρεσπών, βρίσκεται το χιονοδρομικό κέντρο και το καταφύγιο του Συλλόγου Ορειβατών-Χιονοδρόμων Φλώρινας.

Αξίζει να επισκεφθείτε την ιστορική βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, όπου το 1904 τάφηκε το κεφάλι του Παύλου Μελά και το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας (1050), προς τα βορειοδυτικά, το οποίο υπήρξε ορμητήριο των μαχητών του μακεδονικού Αγώνα. Το ιστορικό κτίριο της Μοδέστειας Σχολής λειτουργεί ως ξενώνας.

ΠΡΕΣΠΕΣ

Στο βορειοδυτικό άκρο του νομού και σε υψόμετρο 850 μ. η Μεγάλη Πρέσπα είναι η μεγαλύτερη λίμνη της Βαλκανικής Χερσονήσου, με έκταση 288 χλμ. και βάθος σε ορισμένα σημεία μεγαλύτερο από 50 μ. Το μεγαλύτερο τμήμα της ανήκει στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, ενώ στην Ελλάδα ανήκουν γύρω στα 38 χλμ.

Τα καθαρά νερά και η φυσική ομορφιά του γύρω τοπίου καθώς και τα βυζαντινά μνημεία της περιοχής οδήγησαν στην τουριστική της αξιοποίηση. Αξίζει να επισκεφθείτε την εκκλησία της Μεταμορφώσεως (12ου αι.), της Παναγίας της Ελεούσας (13ου αι.) που βρίσκεται μέσα σε σπηλιά και την εκκλησία του Αγίου Γερμανού (11ου αι), στο χωριό Άγιος Γερμανός, ανατολικά της λίμνης. Σύμφωνα με την παράδοση η εκκλησία κτίστηκε από τον ίδιο τον Άγιο, τον οποίο βρήκε νεκρό κάποιος βοσκός και τοποθέτησε το σώμα του μέσα στο ναό.

Στα νότια, η λίμνη χωρίζεται από το Μικρή Πρέσπα με μια στενά λωρίδα εδάφους, πλάτους 200 μ. και μήκους 1.000 μ. Η Μικρή Πρέσπα ανήκει σχεδόν εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα (μόνο ένα μικρό κομμάτι της ανήκει στην Αλβανία). Γύρω από τις λίμνες βρίσκονται 13 όμορφα παραδοσιακά χωριά, οι κάτοικοι των οποίων είναι κυρίως ψαράδες. Ο Άγιος Γερμανός είναι το κεφαλοχώρι της περιοχής και έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός, στη Μικρολίμνη (στη Μικρή Πρέσπα) θα σας εντυπωσιάσει το φιορδ που ενώνει την Ελλάδα με την Αλβανία, ενώ στους Ψαράδες, με τα παραδοσιακά σπίτια από πέτρα και ξύλο, ζει η προστατευόμενη αγελάδα-νάνος (με ύψος 1,10 μ.).

Οι όχθες των λιμνών σε πολλά σημεία είναι απόκρημνες και βραχώδεις, υπάρχουν όμως και ήρεμα τοπία με πλούσια βλάστηση. Ο βυθός της Μεγάλης Πρέσπας είναι στρωμένος με βότσαλο, ενώ στη Μικρή Πρέσπα έχει αναπτυχθεί βάλτος με σπάνια πανίδα και χλωρίδα.

Για κολύμπι προτιμήστε την παραλία Κούλα της Μεγάλης Πρέσπας και τις παραλίες του χωριού Ψαράδες απ όπου επίσης πραγματοποιούνται καθημερινά εκδρομές με βάρκες στα “Ασκηταριά”, αγιογραφίες σε απόκρημνους βράχους στις όχθες της λίμνης.

ΦΙΛΩΤΑΣ

Όμορφη κωμόπολη, χτισμένη δίπλα στη λίμνη Βεγορίτιδα, 40 χλμ. νοτιοανατολικό της Φλώρινας. 'Έχει πάρει το όνομά της από τον Ολυμπιονίκη της αρχαιότητας, που θεωρείται ότι έζησε εκεί, και διαθέτει λιγνιτωρυχεία. Αξίζει να επισκεφθείτε το παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής, με εικόνες και κειμήλια από την Ανατολική Θράκη. Το καλοκαίρι διοργανώνονται πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Διαδρομές στην ιστορία

Αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή έδειξαν ότι η Φλώρινα κατοικήθηκε από την προϊστορική περίοδο. Τα αρχαία χρόνια κατοικούσαν εδώ οι ισχυροί Λυγκηστές και συνδέουν τη Φλώρινα με την πόλη Ηράκλεια Λυγκιστή. Η περιοχή της Φλώρινας ανέδειξε ισχυρούς άντρες κατά την αρχαιότητα, ανάμεσά τους τον Περδίκκα και τους στρατηγούς του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Λενοννάτο, Αμύντα και Κρατερό.

Στα βυζαντινά Χρόνια η Φλώρινα ονομάστηκε Χλωρός, ενώ κατά το διάρκεια της Τουρκοκρατίας αποτέλεσε τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η περιοχή έπαιξε σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση του 1821. Το 1904 έφτασε στην περιοχή ο Παύλος Μελάς, σχεδόν ταυτόχρονα με το ξεκίνημα του Μακεδονικού Αγώνα.

Η Φλώρινα υπήρξε ορμητήριο των Μακεδονομάχων και ανέδειξε ήρωες όπως ο καπετάν-Κώττας, ο καπετάν-Ζώης κ.ά. Η Φλώρινα απελευθερώθηκε το 1912.

Τοπικές γεύσεις

Ντόπια κρέατα, νόστιμες πίτες, ψάρια και κακαβιά στα παραλίμνια χωριά. Αν αγαπάτε το τσίπουρο δοκιμάστε το χωρίς γλυκάνισο τσίπουρο που φτιάχνουν οι κάτοικοι της Φλώρινας, συνοδευμένο με καυτερή πιπεριά και τσιρόνι Πρεσπών.

Τι να αγοράσετε

Γλυκά του κουταλιού, ντόπιες γλυκές φράουλες, βραστερά φασόλια, λιαστά τσιρόνια, τσίπουρο χωρίς γλυκάνισα και κρασί από το Αμύνταιο. Μαρμελάδες, γλυκά κουταλιού, τραχανά, ζυμαρικά, λικέρ και βότανα από το Συνεταιρισμό Γυναικών του Νυμφαίου, "Η Νύμφη".

Πώς θα φθάσετε

Με λεωφορείο του ΚΤΕΛ από την Αθήνα εκτελούνται καθημερινά δρομολόγια. Πληροφ. ΚΤΕΛ Αθήνας 210-5130427, Κηφισσού 100.

Με λεωφορείο από τη Θεσσαλονίκη. Πληροφ. ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης 2310-516104.

Με τρένο (Intercity) από Αθήνα για Αμύνταιο και από εκεί ανταπόκριση με τρένο για τη Φλώρινα.

Με τρένο (απλή αμαξοστοιχία) από Αθήνα για Πλατύ και από εκεί ανταπόκριση με τρένο για τη Φλώρινα. Πληροφ.: ΟΣΕ Αθήνας 210-5297777.

Με τρένο από Θεσσαλονίκη για Φλώρινα με καθημερινά δρομολόγια. Πληροφ.: ΟΣΕ Θεσσαλονίκης 2310-517517- 8, ΟΣΕ Φλώρινας 23850-22404. 

Εσωτερική συγκοινωνία

Με αστικά λεωφορεία εξυπηρετούνται οι κοντινές περιοχές ενώ με λεωφορεία του ΚΤΕΛ θα πάτε στα χωριά Βεύη, Κλειδί, Ξινό Νερό, Αμύνταιο, Φιλώτα, Πισοδέρι, Αντάρτικο, Άγιο Γεώργιο, Λαιμό, Μελίτη, Αρμενοχώρι, Σκοπιά Καλλινίκη και Νίκη. 

Σύνδεση με γύρω περιοχές

Με λεωφορεία που ξεκινούν από τη Φλώρινα υπάρχει σύνδεση για Έδεσσα, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Κοζάνη και Πτολεμαΐδα. Πληροφ. ΚΤΕΛ Φλώρινας, τηλ. 23850-22430

Μοναδικές εξορμήσεις

-Στο κέντρο “Άρτεμις” όπου θα σας προτείνουν βόλτες με άλογα, πεζοπορία, ορειβασία κ.ά.

-Στο παραδοσιακό χωριό Νυμφαίο και στο καταφύγιο της καφέ αρκούδας, που βρίσκεται μέσα σε δασώδη έκταση.

-Στις πανέμορφες Πρέσπες και στο γραφικό νησάκι του Αγίου Αχιλλείου, που συνδυάζει το μαγευτικό τοπίο με σημαντικά μνημεία.

Σπορ στη φύση

Στο Νυμφαίο υπάρχει το Κέντρο Περιβαλλοντικών Περιηγήσεων και Υπαίθριων Δραστηριοτήτων Άρτεμις (τηλ. 23860- 31028) όπου θα σας προτείνουν βόλτες με άλογα, πεζοπορία, ορειβασία, διαδρομές με 4Χ4, ποδήλατα βουνού ή κωπηλασία στη λίμνη.

Τα ευρωπαϊκά μονοπάτια Ε4 και Ε6 περνούν από το νομό Φλώρινας. Μια από τις ωραιότερες διαδρομές είναι η περιοχή των Πρεσπών που το διασχίζει το μονοπάτι Ε6.

Καταφύγια θα βρείτε στο Βέρνο, στο Βίγλα Πισοδερίου (υψόμετρο 1.650 μ.), χωρητικότητας 55 ατόμων. Στον περιοχή υπάρχει επίσης οργανωμένο χιονοδρομικό κέντρο, που διαθέτει 3 πίστες και σαλέ. Στο χιονοδρομικό κέντρο της Βίγλας πραγματοποιούνται και διεθνής χιονοδρομικοί αγώνες (ΧΟΣ Φλώρινας τηλ. 23850-46007).