Ευρυτανία

Aπόλυτος παράδεισος...

Ένας από τους κορυφαίους προορισμούς για τους εραστές της φύσης, της ηρεμίας και της περιπέτειας, ανάλογα με το τι αναζητάτε. Kαταπράσινα δάση, τρεχούμενα νερά, επιβλητικά φαράγγια, αγέρωχα βουνά και γραφικά χωριά είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά που συγκλονίζουν τον επισκέπτη και τον κάνουν να έρθει κοντά της ξανά και ξανά. Στο Bελούχι, το χειμώνα, θα επιδοθείτε στα αγαπημένα σας χειμερινά σπορ, ενώ οι φιλόξενοι και ντόμπροι κάτοικοί της θα σας κάνουν να αισθανθείτε από την πρώτη στιγμή σαν να είστε στο σπίτι σας.

ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ

Πρωτεύουσα, οδικός κόμβος και πυρήνας οικονομικής ανάπτυξης της Ευρυτανίας αποτελεί σήμερα το μοναδικό αστικό κέντρο του νομού. Το Καρπενήσι είναι κτισμένο στις νότιες πλαγιές του Βελουχίου, σε υψόμετρο 960 μ., και θεωρείται μια από τις ωραιότερες πόλεις της ηπειρωτικής Ελλάδας. Χτίστηκε στα Βυζαντινά χρόνια και σύμφωνα με την παράδοση οι ντόπιοι κρέμασαν το χειμώνα από ένα κομμάτι κρέας σε δέντρα τριών διαφορετικών τοποθεσιών της περιοχής. Το μέρος όπου το κλίμα ήταν ηπιότερο και το κρέας αλλοιώθηκε γρηγορότερα θεώρησαν ως καταλληλότερο για την εγκατάστασή τους. Το πόσο δίκιο είχαν φαίνεται σήμερα, όταν φτάνοντας στην πλατεία αισθάνεσαι ότι πας σε άλλο τόπο, αφού ο παγωμένος βορριάς και το «ανεμοσούρισμα» του χιονιού κόβονται και ο καιρός γλυκαίνει απότομα.

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας το Καρπενήσι γνώρισε σημαντική ακμή και λειτουργούσε ως εμπορικό, διοικητικό και θρησκευτικό κέντρο της περιοχής. Τα χρόνια της Επανάστασης στο Καρπενήσι και τα απάτητα βουνά της Ευρυτανίας έγιναν κέντρο των επαναστατημένων Ελλήνων που χρησιμοποιούσαν την περιοχή ως ορμητήριο.

Ο Δήμος Καρπενησίου βρίσκεται στο νοτιοανατολικό μέρος του νομού Ευρυτανίας και συνορεύει με τους νεοσύστατους Δήμους: βόρεια με το Δήμο Κτημενίων, νοτιοδυτικά με το Δήμο Δομνίστας, νότια με το Δήμο Ποταμιάς, δυτικά με τους Δήμους Φραγκίστας και Βίνιανης και ανατολικά με το νομό Φθιώτιδας. Από το 1997 με το Νομοσχέδιο «Καποδίστριας» αποφασίστηκε η συνένωση των ανεξάρτητων κοινοτήτων σε ένα Δήμο. Στον αρχικό Δήμο Καρπενησίου προσαρτήθηκαν οι ακόλουθες κοινότητες: Στένωμα, Παυλόπουλο, Καλεσμένο, Παπαρούσι, Κορυσχάδες, Βουτύρου, Στεφάνι, Φιδάκια, Σελλά, Αγία Βλαχέρνα, Μυρίκη, Άγιος Ανδρέας και Άγιος Νικόλαος (Λάσπη). Το Καρπενήσι απέχει 293 χλμ. από την Αθήνα.

Αξίζει να επισκεφθείτε την εκκλησία της Αγίας Τριάδας, με αξιόλογες εικόνες βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου και το Κεφαλόβρυσο όπου θα δείτε τον ανδριάντα του Μάρκου Μπότσαρη. Εκεί ο ήρωας του 1821 έπεσε πληγωμένος θανάσιμα, στις 8 Αυγούστου του 1823. Στο Κεφαλόβρυσο, μια πανέμορφη περιοχή με γραφικά ταβερνάκια, πλατάνια και τρεχούμενα νερά, βρίσκεται το ιχθυοτροφείο πέστροφας. Από το λόφο του Αγίου Δημητρίου απλώνεται μπροστά μας το Καρπενήσι και το Βελούχι από πάνω, που φαίνεται να αγκαλιάζει προστατευτικά την πόλη. Βόρεια της πόλης και σε απόσταση 11 χλμ., βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του Χιονοδρομικού Κέντρου του Βελουχίου. Οι πίστες βρίσκονται σε υψόμετρο 1.813 - 2.000 μ., ενώ υπάρχει σαλέ σε υψόμετρο 1.840 μ. Περίπου 4 χλμ. στα νοτιοδυτικά του Καρπενησίου αξίζει να επισκεφθούμε το γραφικό χωριό Γοργιανάδες, σε μια ωραία τοποθεσία.

Ένα από τα πιο όμορφα χωριά του Δήμου είναι ο Άγιος Νικόλαος, χτισμένος αμφιθεατρικά πάνω σε πλαγιά. ‘Εχει από τους μεγαλύτερους αριθμούς ημερών χιονιού σε όλη την Ευρυτανία και τις χαμηλότερες μέσες μηνιαίες θερμοκρασίες και φημίζεται για την πλούσια παραγωγή του σε κάστανα και εξαιρετικά φασόλια. Αξίζει να επισκεφθείτε την τοποθεσία φυσικής ομορφιάς κοντά στο ξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής (1850), τον Πλατανιά, την Κρανιά και τα Παλιάλωνα όπου βρίσκονται τα ερείπια ενός παλιού υδρόμυλου. Στην πλατεία του χωριού θα δείτε την εκκλησία του Αγίου Νικολάου του εκ Βουνένης (1887).

Αξίζει ακόμη να κάνετε μια εκδρομή μέχρι το γραφικό χωριό Βουτύρο που έχει και τα μεγαλύτερη πέτρινη εκκλησία του νομού, την Αγία Παρασκευή (1926), βυζαντινού ρυθμού. Ένα ακόμη χωριό που θα σας συνιστούσαμε να επισκεφθείτε είναι τα Φιδάκια. Στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής προς το χωριό μπορείτε να θαυμάσετε τη θέα της τεχνητής λίμνης των Κρεμαστών. ‘Ισως το ωραιότερο χωριό της Ευρυτανίας, με πέτρινα σπίτια, καλντερίμια και πλακόστρωτους δρόμους. Εδώ φημολογείται ότι βρισκόταν η αρχαία Οιχαλία. Στο κέντρο του χωριού βρίσκεται ο ναός της Γεννήσεως της Θεοτόκου όπου θα θαυμάσετε το ξύλινο χειροποίητο τέμπλο και το στρωμένο με σκαλιστές πέτρες πάτωμα. Λίγο πιο πέρα, στην περιοχή Καστρί, υπάρχουν ίχνη φρουρίου και ανεκμετάλλευτα αντικείμενα αρχαίου οικισμού. Φεύγοντας από το χωριό προς Αγία Βλαχέρνα και μετά από 3 χλμ. χωματόδρομου βρίσκεται η τοποθεσία Τσαγκαράλωνα, σημείο από το οποίο η θέα στη λίμνη των Κρεμαστών είναι πανοραμική. Στο Καρπενήσι υπάρχει έντονη νυχτερινή ζωή με μπαρ και μαγαζιά με ζωντανή μουσική. περισσότερα

ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ

Πανέμορφο χωριό με πέτρινα σπίτια, σε μια περιοχή με κερασιές, μηλιές, έλατα, καστανιές και τρεχούμενα νερά. Αποτελεί την έδρα του Δήμου Κτημενίων και βρίσκεται στους βόρειους πρόποδες του Βελουχιού, πολύ κοντά στο χιονοδρομικό κέντρο, 35 χλμ. από το Καρπενήσι. Εδώ λειτούργησε τα προεπαναστατικά χρόνια (1779) σχολείο ελληνικών γραμμάτων.

Στους περιπάτους σας γύρω από το χωριό θα συναντήσετε το νερόμυλο, τη νεροτριβή, το εμφιαλωτήριο νερού και το ιχθυοτροφείο άγριας πέστροφας στο ποτάμι. Αξίζει να επισκεφθείτε την εκκλησία της Αγίας Τριάδας (1850), τη Βιβλιοθήκη, που λειτουργεί στο σπίτι του Χρυσόστομου Καραπιπέρη, με 8.000 βιβλία, το Λαογραφικό Μουσείο και το μοναστήρι του Προφήτη Ηλία το οποίο χτίστηκε από τον ιερομόναχο Γαβριήλ το 1760 και ήταν μεγάλη η προσφορά του κατά την Επανάσταση του 1821.

Στο γειτονικό χωριό Δομιανά, που απέχει περίπου 12 χλμ. από την Αγία Τριάδα, βρίσκεται η περίφημη μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, χτισμένη στο κάτω μέρος του χωριού, σε γραφικό πλάτωμα απέναντι από τον βραχώδη Κόμπολα, πάνω στα ερείπια παλιότερης εκκλησίας. Έχει ωραιότατο ξυλόγλυπτο τέμπλο, που προέρχεται από το παλιό κτίσμα. Πρωτοκτίστηκε, σύμφωνα με τις παραδόσεις και κάποιο γράφημα σε παλιό παραπέτασμα της Ωραίας Πύλης, κατά το 16ο αι. Έχει ενδιαφέρουσες αγιογραφίες βυζαντινής τεχνοτροπίας του 1787 και έξοχες φορητές εικόνες των Γ. Γεωργίου και Γ. Αναγνώστου. Το μοναστήρι των Δομιανών είναι ένα από τα σημαντικότερα μεταβυζαντινά μνημεία, με πολύτιμη προσφορά στο Έθνος και την Ορθοδοξία. Τα Δομιανά είναι παραδοσιακός οικισμός με διατηρητέα λιθόκτιστα κτίρια και λιθόστρωτους δρόμους. Στη γύρω περιοχή της Αγίας Τριάδας και των Δομιανών θα περπατήσετε στα ευχάριστα μονοπάτια και θα επισκεφθείτε τις όμορφες τοποθεσίες Κεφαλόβρυσο, Καρές, Χαλιάς, Αετοφωλιά, Νεραϊδόρεμα, Μικρός Καταρράκτης και Κορδέματα.

ΆΓΡΑΦΑ

Το χωριό είναι περιτριγυρισμένο από ψηλές βουνοκορφές και φαράγγια. Ήταν το επίκεντρο των ιστορικών γεγονότων από το Βυζάντιο 741 μ.Χ. μέχρι σήμερα. Είναι από το 1832 η έδρα του Δήμου Αγράφων. Κάηκε από τους Ιταλούς το 1942 για αντίποινα και το μόνο κτίριο που έμεινε είναι το σημερινό Δημαρχείο στο κέντρο του Χωριού (παραδοσιακό κτίριο από το 1921). Σήμερα είναι ένα οργανωμένο χωριό με παραδοσιακά καφενεία, ταβέρνες και ξενώνες και παρουσιάζει ιδιαίτερη τουριστική κίνηση από εσωτερικό και εξωτερικό τουρισμό. Στην θέση «Άνεμος» λειτουργεί ο παραδοσιακός νερόμυλος του Κιτσιά που έχει μετατραπεί σε χώρο αναψυχής. Οι επισκέπτες εκτός το πανέμορφο περιβάλλον, απολαμβάνουν την παραδοσιακή φιλοξενία και τα οικολογικά κτηνοτροφικά προϊόντα.

Αξιοθέατα - Μουσεία

-Η μεγάλη πλατεία με τα 10 πλατάνια.
-Η πέτρινη εκκλησία του Αγίου Δημητρίου του 1900 στο κέντρο του χωριού.
-Η μεταβυζαντινή εκκλησία Αγίου Γεωργίου που κτίστηκε το 1610, έχει ολόπλευρες τοιχογραφίες (η εκκλησία αυτή μετακινήθηκε ολόκληρη χωρίς να πάθει ζημιά, όταν το 1887 είχε βουλιάξει το χωριό στο σημείο αυτό)
-Η μεταβυζαντινή εκκλησία Παναγία από το 1650 που είναι στο Κεφαλάρι - καραούλι του χωριού.
-Το πέτρινο γεφύρι - καμάρα από το 1650 1,5 χλμ. πριν το χωριό.
-Ο υδροδιανομέας από το 1760 όπου ο νεροφόρος του χωριού μοίραζε δίκαια το νερό της άρδευσης.
-Η Μονή της Στάνας.
-Το υπέροχο Φαράγγι της Τρύπας.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ – ΔΥΤΙΚΗ ΦΡΑΓΚΙΣΤΑ

Ο Δήμος Φραγκίστας παρουσιάζει μια τελείως διαφορετική εικόνα από τους άλλους Δήμους του νομού αφού βρίσκεται κοντά στην τεχνητή λίμνη των Κρεμαστών. Η ομορφιά του τοπίου είναι μοναδική. Δεκάδες νησάκια αποτελούν ένα χαριτωμένο διάκοσμο και συμπληρώνουν την εικόνα με ιδανικό τρόπο, διαίτερα αν σκεφτεί κανείς πως πριν από μερικά χρόνια τα νησάκια αυτά ήταν περήφανες βουνοκορφές, που τώρα κρύφτηκαν κάτω από τα νερά της λίμνης.

Η ονομασία του Χωριού προήλθε από τους Φράγκους. Σύμφωνα με την παράδοση το χωριό υπήρχε κατά την πτώση της Κωνσταντινούπολης, αλλά σε διαφορετική θέση από το σημερινό, δηλαδή βορειοδυτικά, στη θέση Παλαιοχώρι. Η Ανατολική Φραγκίστα υπήρξε ένα από τα 20 χωριά του Δήμου (Ναχιγιές) Πολιτοχώριον. Ο Νάχιγιες Πολιτοχώριον με άλλους τρείς Δήμους (Σοβολάκου - Απόκορου και Βλαχοχωρίων) ανήκαν σύμφωνα με τα στοιχεία του 1499 στον Καζά - επαρχία του Καρπενησίου. Τα σπουδαιότερα από τα 20 χωριά του Ναχιγιέ Πολιτοχωρίων όταν η Φραγκίστα, η Βίνιανη, ο Μαραθιάς, το Στένωμα, το Παυλόπουλο κ.λ.π. Τα χωριά αυτά ονομάστηκαν Πολιτοχώρια διότι οι κάτοικοι τους ξενιτεύονταν στην Κωνσταντινούπολη καθώς και σε άλλα κέντρα του απόδημου Ελληνισμού. Για πρώτη φορά μετά την απελευθέρωση το χωριό συνεστήθη ως κοινότητα Μεγάλης Φραγκίστας.

Η σημερινή Δυτική Φραγκίστα αποτελούσε οικισμό της Μεγάλης Φραγκίστας. Το 1915 τα χωριά Ανατολική και Δυτική Φραγκίστα χωρίστηκαν σε δύο κοινότητες και αποτελούν γενέτειρα σπουδαίων ανθρώπων του πνεύματος, του πολιτισμού και του γένους. Στην Ανατολική Φραγκίστα βρίσκονται δύο από τα σπουδαιότερα μνημεία της Ευρυτανικής γης η μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρα και η μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου.

Αξιοθέατα - Μουσεία

-Το εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, που βρίσκεται σε μια υπήνεμη τοποθεσία, από τις γοητευτικότερες της Ευρυτανίας. Σε αυτό το μέρος γίνεται τριήμερη εμποροπανήγυρη στις 17 Αυγούστου.
-Τα λείψανα του μοναστηριού της Κοίμησης της Θεοτόκου βρίσκονται πάνω σε μια γραφική νησίδα που σχηματίστηκε από τον Κερασοβίτη και το Φραγκισκόρεμα. Πανηγυρίζει στη γιορτή της Ζωοδόχου Πηγής και στην Κοίμηση της Θεοτόκου.
-Επίσης, στον καθεδρικό ναό των Αγίων Αποστόλων στην Ανατολική Φραγκίστα φυλάσσονται λείψανα Αγίων και πολλά εκκλησιαστικά κειμήλια.
-Ο νερόμυλος, στη θέση «Σωτήρα», που έχει κηρυχθεί διατηρητέος.

Λίμνη - Φράγμα Κρεμαστών

Η λίμνη αυτή άρχισε να γεμίζει το 1965. Τρία ποτάμια ο Αχελώος, ο Ταυρωπός (Μέγδοβας) και ο Αγραφιώτης ρίχνουν τα νερά τους στη λίμνη των Κρεμαστών. Ο υδάτινος όγκος της αγγίζει τα 5.000.000.000 κυβικά μέτρα δηλαδή 11 φορές μεγαλύτερη από τη λίμνη του Μαραθώνα, δίνει επίσης 850.000.000 κιλοβατώρες το χρόνο στην ελληνική οικονομία και επηρεάζει θετικά το κλίμα της περιοχής κάνοντάς το ήπιο το χειμώνα και δροσερό το καλοκαίρι.

Η συνολική της επιφάνεια ξεπερνά τα 70.000 στρέμματα και το ανώτερο ύψος στάθμης του νερού φτάνει τα 150 μέτρα. Το φράγμα είναι χωμάτινο με όγκο 7.800.000 κυβικά μέτρα, ύψος 155 μέτρα, μήκος 465 μέτρα και πλάτος στη βάση του 700 μέτρα. Αποτελεί το μεγαλύτερο γαιόφραγμα της Ευρώπης και είναι η μεγαλύτερη λίμνη στα Βαλκάνια και η καθαρότερη στην Ευρώπη. Στη γύρω περιοχή ζουν πολλά ενδημικά είδη ζώων απειλούμενα και προστατευόμενα ενώ στη λίμνη λειτουργεί ιχθυοπαραγωγική μονάδα με κυπρίνους και πέστροφες.

ΒΙΝΙΑΝΗ

Κέντρο του ομώνυμου Δήμου, στη Βίνιανη θα επισκεφθείτε το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου 18ου αι. Το όνομα της Βίνιανης προέρχεται από το "vinum" που σημαίνει κρασί, λόγω των πολλών και καλών αμπελιών και κρασιών που υπήρχαν εδώ. Το παλιό χωριό, που εγκαταλείφθηκε μετά από σεισμό, είναι ιδιαίτερα όμορφο και γραφικό. Σε μικρή απόσταση από τη Βίνιανη αξίζει να επισκεφθούμε το όμορφο χωριό Χρύσω.

περισσότερα

ΓΡΑΝΙΤΣΑ

Η Γρανίτσα βρίσκεται στο Δήμο Απεραντίων και περιλαμβάνει τα χωριά Γρανίτσα (Άνω Ποταμιά Κάτω Ποταμιά), Βαλαώρα, Βούλπη, Λημέρι, Λιθοχώρι, Σιβίστα και Τοπολιανά. Είναι η πατρίδα του νεομάρτυρα Μιχαήλ. Αξιοσημείωτη είναι η εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα που κτίστηκε για πρώτη φορά το 1730. Αρχές του 1800 πυρπολήθηκε από το Σκόντρα Πασά και σφάχτηκαν οι ιερείς που ήταν μέσα. Ξανακτίστηκε το 1815 και κατεστράφη με τους σεισμούς του 1966. Στη θέση του παλαιού ναού κτίσθηκε μοντέρνος ναός από τον μηχανικό Πανταζόπουλο Στέλιο. Το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία βρίσκεται στην κορυφή της Γρανίτσας.

Αξιοθέατα - Μουσεία

Το Λαογραφικό μουσείο με αντικείμενα λαϊκής τέχνης. Σε αίθουσά του στεγάζεται η βιβλιοθήκη του Ζαχαρία Παπαντωνίου και του Στέφανου Γρανίτσα, καθώς και προσωπογραφίες του Στρατηγού Κωνσταντίνου και Στέφανου Γρανίτσα.
 
Διαμονή θα βρείτε λίγα ενοικιαζόμενα δωμάτια - διαμερίσματα.
Στη θέση Πλατανιά γίνεται το Δεκαπενταύγουστο παραδοσιακό πανηγύρι.

ΔΟΜΝΙΣΤΑ

O Δήμος Δομνίστας έχει καθαρά ορεινό χαρακτήρα καθώς είναι τμήμα του όγκου της νότιας Πίνδου. Τα υψόμετρα του Δήμου κυμαίνονται από τα 600 στα 2.100 μέτρα. Στα βουνά της Καλιακούδας (2.101 μ.), της Οξυάς (1.922 μ.), καθώς και στο Δεντρούλι (1.665 μ.) κυλούν πολλά ρέματα, ενώ ο Κρικελλοπόταμος πηγάζει από εδώ.

Στη Δομνίστα βρίσκονται αρχαιολογικά ευρήματα από την αρχαία Φαντίνο, που ήταν το σημαντικότερο σημείο εγκατάστασης στον Ευρυτανικό χώρο κατά την αρχαιότητα. Εδώ επίσης, τον Ιούνιο του 1942, ο Άρης Βελουχιώτης κήρυξε επίσημα, στην πλατεία του χωριού, τον ένοπλο αγώνα της Εθνικής Αντίστασης κατά των Γερμανών κατακτητών. Κάθε χρόνο, την πρώτη Κυριακή του Ιουνίου, γίνονται σχετικές εκδηλώσεις στο μνημείο Εθνικής Αντίστασης. Η Δομνίστα βρίσκεται 37 χλμ. νότια από το Καρπενήσι.

περισσότερα

ΚΕΡΑΣΟΧΩΡΙ

Ήταν και είναι κεφαλοχώρι που συγκεντρώνει την κίνηση όλων των γύρω χωριών και αποτελεί κέντρο στην διαδρομή προς τα Άγραφα. Είναι έδρα του νεοσύστατου Δήμου Βίνιανης. Εδώ υψώθηκε στις 10 Μαΐου 1821, η σημαία της επανάστασης από τον ήρωα Κώστα Βελή. Υπάρχουν ίχνη αρχαίου τείχους. Στο χωριό υπάρχουν η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής που χρονολογείται από το 1780 και η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου του 16ου αιώνα με αξιόλογες αγιογραφίες.

Αξιοθέατα- Μουσεία

-Το κάστρο και η γέφυρα του Μανώλη που βρίσκεται στον Αγραφιώτη και πνίγεται όταν τα νερά της λίμνης των Κρεμαστών ανεβαίνουν. Η γέφυρα του Μανώλη άνηκε στον Δήμο Αγραίων. Σήμερα είναι στα όρια των Δήμων Βίνιανης και Φραγκίστας.

-Κατασκευάστηκε από τον Μανώλη τον Χρυσιώτη εκ Χρύσου ο οποίος έφυγε για άγνωστο λόγο από το χωριό Χρύσω και εγκαταστάθηκε στον οικισμό Δάφνης, όπου βρήκε αρκετό χρυσάφι. Η σύζυγός του Παρασκευή ήταν από τα Βραγγιανά. Ήταν άκληροι και για το λόγο αυτό ο Μανώλης δημιούργησε ένα «παιδί», το γεφύρι του Μανώλη, και η γυναίκα του δύο «κόρες», την Αγία Παρασκευή στη Χρύσω και την Αγία Παρασκευή στα Βραγγιανά.

ΚΟΡΥΣΧΑΔΕΣ

Το πανέμορφο χωριό των Κορυσχάδων ανήκει στο Δήμο Καρπενησίου και απέχει μόλις 5 χλμ. από την πρωτεύουσα. Υπάρχουν τρεις εκδοχές γιο την προέλευση του ονόματος του χωριού από τις αρχαίες λέξεις «Κόρυς» που σημαίνει περικεφαλαία, «Κορύνη» που σημαίνει σιδερόδετο ρόπαλο και «Κορύσσω» που σημαίνει εφοδιάζω. Στον κοντινό λοφίσκο «Παλιόκαστρο» σώζονται ίχνη αρχαίων τάφων και φρουρίου καθώς και απομεινάρια αρχαίου οπλουργείου τα οποία βρέθηκαν στην περιοχή «Καμίνια». Επίσης στην περιοχή «Κουμάσια» βρίσκεται παλιό μοναστήρι χτισμένο το 1650.

Αξιοθέατα – Μουσεία

-Το μουσείο Εθνικής Αντίστασης όπου και συνεδρίασε το Εθνικό Συμβούλιο της Ελεύθερης Ελλάδας στις 14 Μαΐου 1944 και λειτούργησε ως Κοινοβούλιο της Ελεύθερης Ελλάδας. Στεγάζεται στο κτίριο του Δημοτικού Σχολείου που κτίστηκε το 1901.
-Στο χωριό υπάρχουν, επίσης, παλιά αρχοντικά και η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου του 1865.

ΚΡΙΚΕΛΛΟ

Είναι η έδρα του Δήμου Δομνίστας με 391 κατοίκους. Μπαίνοντας στο χωριό θα συναντήσουμε 7 βρύσες με πέτρινες κούπες. Το Κρίκελλο βρίσκεται σε προνομιακή θέση ανάμεσα σε πυκνά δάση από αιωνόβια έλατα, πυκνά πουρνάρια σπάνια αρωματικά φυτά και σκιερά πλατάνια που φύονται πλάι στα πλούσια νερά του Κρικελλοπόταμου. Δεξιά βρίσκεται το Βελούχι και στο βάθος τα Άγραφα και η Καλιακούδα. Ο καθεδρικός ναός του Αγίου Νικολάου είναι από τους ωραιότερους της Ευρυτανίας. Το Κρίκελλο απέχει 30 χλμ. νοτιοανατολικά από το Καρπενήσι.

Αξιοθέατα - Μουσεία

Τα «Κοκκάλια». Στο Κρίκελλο έγινε η μάχη των Αιτωλών και Ευρυτάνων με τους Γαλάτες το 279 π.Χ. στην τοποθεσία που ονομάσθηκε έτσι από το πλήθος των ανθρώπινων οστών που ασπρίζουν εκεί από τη μάχη αυτή κατά την οποία πλήρωσαν τη βάρβαρη συμπεριφορά τους οι Γαλάτες που καταστρέψανε το αρχαίο Κάλλιον.

ΜΕΓΑΛΟ - ΜΙΚΡΟ ΧΩΡΙΟ

Έδρα του Δήμου Ποταμιάς το Μεγάλο Χωριό είναι μια από τις πιο τουριστικές περιοχές της Ευρυτανίας και μαζί με το Μικρό και το Παλιό Χωριό συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των επισκεπτών. Έχει πολλά γραφικά δρομάκια και έντονη τουριστική κίνηση. Υπάρχει η παλιά εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, που χτίστηκε πριν από 150 χρόνια, καθώς και μια εκκλησία νεόκτιστη, βυζαντινού ρυθμού, του Μεγαλοχωρίτη «Αγίου Γεράσιμου του Νέου», που μαρτύρησε στην Πόλη (3/7/1812). Το Μεγάλο Χωριό βρίσκεται 19 χλμ. νότια του Καρπενησίου, ενώ 2 χλμ. πριν θα συναντήσουμε το Μικρό Χωριό.

Πριν μπούμε μέσο στο χωριό περνούμε από μια όμορφη τοποθεσία, τον «Αϊ-Θανάση» με το ομώνυμο εκκλησάκι. Η περιοχή προσφέρεται για εξορμήσεις. Θα πάτε στο Γαύρο όπου υπάρχει η εκκλησία της Παναγίας της Προυσιώτισσας και ο πε στροφογεννητικός σταθμός. Αξίζει, επίσης, να κάνετε μια βόλτα μέχρι το χωριό Νόστιμο, στους πρόποδες του βουνού Καθάρα, περιτριγυρισμένο από άφθονο νερά και πολλές καρυδιές. Λέγεται ότι ήταν ένα από τα αγαπημένα χωριά του Αλή Πασά. Ένα από τα πιο γνωστά χωριά του Δήμου είναι το Κλαυσί, που λέγεται πως φέρει το όνομά του από τα δάκρυα που έχυσαν και τον "κλαυθμό" όσων απέμειναν μετά την τρομερή Καταστροφή του Χωριού από τους Γαλάτες το 279 π.Χ. Πιθανολογείται ότι στην περιοχή αυτή βρισκόταν τα αρχαίο Κάλλιον. Σημαντικό αξιοθέατο είναι ο παλαιοχριστιανικός ναός του Αγίου Λεωνίδα.

Αξιοθέατα - Μουσεία

-Στο Μεγάλο Χωριό υπάρχει μουσείο Λαογραφικής Τέχνης, με παραδοσιακές στολές, είδη οικιακής χρήσης, κ.λ.π.
-Κοντά στο Μεγάλο Χωριό στα όρια της κοινότητας με την Ανιάδα υπάρχει η τοποθεσία «Λακκώματα στην οποία βρίσκεται μνημείο αφιερωμένο στη μάχη της Καλιακούδας που έγινε εκεί στις 28 Αυγούστου 1823, καθώς και ένα πανέμορφο εκκλησάκι της Παναγίας.
-Το Παλιό Μικρό Χωριό. Το μισό χωριό εξαφανίστηκε από την κατολίσθηση της 9-11-1962. Γραφικές είναι οι πέντε βρύσες του στην πλατεία. Στην εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα γίνεται πανηγύρι στις 6 Αυγούστου.

ΠΡΟΥΣΟΣ

Ο Δήμος Προυσού βρίσκεται στο νοτιοδυτικό άκρο της Ευρυτανίας ανάμεσα στον ορεινό όγκο του Παναιτωλικού όρους και τους ποταμούς Κρικελλαπόταμο και Τρικεριώτη. Ο πληθυσμός του Δήμου σύμφωνα με την απογραφή του 1991 ανέρχεται σε 1574 άτομα.

Ο Δήμος Προυσού είναι από τα πλέον τουριστικά τμήματα της Ευρυτανίας χάρη  στην άγρια φυσική ο μορφιά, με πολλές τοποθεσίες ιδιαίτερου φυσικού κάλους, σημαντικών ιστορικών μνημείων καθώς και του αυξημένου θρησκευτικού τουρισμού που οφεί λεται στο μοναστήρι της Παναγίας της Προυσιώτισας. Τα Δημοτικά Διαμερίσματα Αλεστίων και Σταυροχωρίου δεν έχουν οδική σύνδεση με την έδρα του Δήμου, παρά μόνο μέσω του νομού Αιτωλοακαρνανίας με χωματόδρομο. Ο Προυσός βρίσκεται 41 χλμ. βορειοδυτικά του Καρπενησίου. Στο Δήμο Προυσού ανήκει και το χωριό Ασπρόπυργος με το παλιό ξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής. Λίγο έξω από το χωριό, στην τοποθεσία «Πόλεμος» βρέθηκαν αντικείμενα παλιού κατεστραμμένου οικισμού. Ο συνοικισμός Παρηγόρι βρίσκεται στην κορυφή απόκρημνης χαράδρας. Άλλο αξιόλογο χωριό του Δήμου είναι η Καστανιά, που στα βυζαντινά χρόνια λεγόταν Άγιος Δημήτριος. 

περισσότερα

ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟ

Από τις πιο πυκνοκατοικημένες κοινότατες της Ευρυτανίας μετά το Καρπενήσι με πληθυσμό 982 κατοίκους το Ραπτόπουλο ανήκει στο Δήμο Ασπροποτάμου. Είναι κτηνοτροφικό και γεωργικά παραγωγικό κέντρο του νομού. Βρίσκεται σε υψόμετρο 880 μ. χτισμένο σε μία ονειρική τοποθεσία ανάμεσα σε καστανιές.

ΤΡΙΠΟΤΑΜΟΣ

Το Δημοτικό Διαμέρισμα αυτό αποτελεί ένα συνοθύλευμα οικισμών, βρίσκεται στα δυτικά του νομού και συγκεκριμένα στα παράλια της λίμνης των Κρεμαστών και ανήκει στο Δήμο Φραγκίστας. Μέχρι το 1928 ονομαζόταν Τατάρνα από το ομώνυμο μοναστήρι της Τατάρνας και στα συνέχεια μετονομάστηκε Τριπόταμος από τα τρία ποτάμια τον Αχελώο, το Μέγδοβα και τον Αγραφιώτη.

Πριν από τέσσερις δεκαετίες, ο Τριπόταμος ξεπερνούσε τους 1.000 κατοίκους, όμως μετά τον πνιγμό του πιο εύφορου μέρους με τη δημιουργία της τεχνητής λίμνης των Κρεμαστών, τους σεισμούς και τις κατολισθήσεις οι Τριποταμίτες αναγκάστηκαν να φύγουν από τον τόπο τους. Σήμερα στην περιοχή της λίμνης λειτουργεί με επιτυχία ένας πειραματικός σταθμός ιχθυοκαλλιέργειας, με πρώτη παραγωγή τον κυπρίνο, την πέστροφα και τα χέλια. Αξίζει να αναφερθεί ότι παλαιά στον Τριπόταμο γινόταν το παζάρι της Μαγούλας που συγκέντρωνε δεκάδες χιλιάδες Ρουμελιώτες την εποχή εκείνη για να ανταλλάξουν τα προϊόντα τους.

Αξιοθέατα - Μουσεία

-Πόλος έλξης πολλών επισκεπτών είναι το μοναστήρι της Τατάρνας. Το σημερινό κτίσμα είναι το 4ο κατά σειρά. Το πρώτο, σύμφωνα με την παράδοση, κτίστηκε τον 11ο αι..Το τοπίο είναι σπάνιας ομορφιάς. Παρά τις περιπέτειες και καταστροφές σώθηκαν πολλά σπάνια και πολύτιμα ιερά κειμήλια.  Το μοναστήρι γιορτάζει στις 9 Νοεμβρίου.
-Παλιότερα η Ευρυτανία συνδεόταν με το «Βάλτο» χάρη σε ένα γεφύρι που άφησε εποχή: το γεφύρι της Τατάρνας στο οποίο στις 22 Μαρτίου 1821 έγινε η πρώτη μάχη της Ρούμελης.Το γεφύρι ήταν ένα θαύμα τεχνικής της εποχής της Τουρκοκρατίας, που βρίσκονταν κοντά στην περίφημη και πλουσιότατη σε νερό πηγή της «Μαρδάχας» η οποία εξακολουθεί να αναβλύζει τα νερά της δίνοντας ίση ποσότητα νερού με το ποτάμι του Αχελώου.

ΦΟΥΡΝΑ

Ο Δήμος Φουρνάς αποτελεί έναν ορεινό Δήμο. Σύμφωνα με την Τελευταία απογραφή του 1991 έχει 1.383 κατοίκους, οι οποίοι κατά τους θερινούς μήνες τετραπλασιάζονται. Ο Δήμος έχει να επιδείξει και πολιτιστικά στοιχεία, τα οποία σε συνδυασμό με το πανέμορφο φυσικό περιβάλλον αποτελούν πόλο έλξης για τους τουρίστες. Η Φούρνα φαίνεται να κατοικείται από τους προϊστορικούς χρόνους. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι στα λόφο του Προφήτη Ηλία υπάρχουν κατάλοιπα παλαιού φρουρίου. Όπως αναφέραμε, στην διάρκεια της Τουρκοκρατίας αρχίζει να γίνεται φανερή η ιστορική πορεία του τόπου.
Ειδικά κατά τον 16ο αιώνα η κοινωνική εξέλιξη κάποιων χωριών οδήγησαν στην ανάπτυξη του εμπορίου των κτηνοτροφικών και βιοτεχνιών προϊόντων που πουλιόντουσαν στους Ιταλούς και Εβραίους έμπορους της Θεσσαλίας.
Μεταξύ των πολλών επιφανών οικογενειών της Φούρνας, κατά το χρόνο της έναρξης της επανάστασης, στα Άγραφα το 1820, την πρώτη θέση κατέχει η οικογένεια του Γεωργίου Ζώτου, μέλος της Φιλικής Εταιρείας που θυσιάστηκε για την πατρίδα με μαρτυρικό τρόπο.

Αξιοθέατα - Μουσεία

-Η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα όπου φυλάσσονται αξιόλογα κειμήλια της σχολής Ιεράς Μονής Ζωοδόχου Πηγής, που πρωτοϊδρύθηκε από τον ιστοριογράφο Διονύσιο "τον εκ Φουρνάς". Μεταξύ των κειμηλίων Θα βρείτε την ιερά Σιαγόνα του Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Η Σεραφείμιος βιβλιοθήκη, που ονομάστηκε προς τιμή του Αρχιμανδρίτη Σεραφείμ Παπακώστα.
-Επίσης, υπάρχει η Παπαράγγειος Βιβλιοθήκη. Πήρε το όνομά της από τον εφημέριο και δάσκαλο παπά-Ράγκο ο οποίος άφησε μεγάλο έργο τόσο στην εκκλησία όσο και στην εκπαίδευση.

Διαδρομές στην ιστορία

Στην περιοχή της Ευρυτανίας έχουν βρεθεί ίχνη ζωής από το 1000 π.Χ. περίπου. Η περιοχή πήρε το όνομα της από το βασιλιά Εύρυτο και πρωτεύουσά της όταν ήταν Οιχαλία. Από την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, λίγα ίχνη έχουν απομείνει στην Ευρυτανία. Η Πρωτεύουσα Οιχαλία μετονομάστηκε πιθανότατα εκείνη την περίοδο σε Καρπενήσι.

Η μεγάλα ακμή του νομού ήρθε την περίοδο της Τουρκοκρατίας όπου το Καρπενήσι υπήρξε εμπορικό, διοικητικό και εκκλησιαστικό κέντρο της Περιοχής. Οι Τούρκοι αναγκάστηκαν από νωρίς να παραχωρήσουν στους κατοίκους της Ευρυτανίας σχετική αυτονομία και αυτοδιοίκηση λόγω του ορεινού και απρόσιτου εδάφους της. Έτσι, η περιοχή έγινε καταφύγιο για τους κυνηγημένους αλλά και κέντρο των Αρματολών αργότερα.

Ο μεγάλος ξεσηκωμός του 1821 βρήκε την Ευρυτανία πανέτοιμη, ενώ η προσφορά της στα χρόνια που ακολούθησαν ήταν πολύ μεγάλη. Μετά την Επανάσταση και μέχρι το 1840 η πρωτεύουσα πήρε το αρχαίο της όνομα Οιχαλία και αργότερα μετονομάστηκε ξανά σε Καρπενήσι. Κατά τα διάρκεια της Γερμανικής κατοχής η Ευρυτανική γη πρόσφερε για μια ακόμα φορά καταφύγιο στους αγωνιστές. Από τις αρχές του 1942 άρχισε να οργανώνεται εδώ η Αντίσταση και ο στρατός της απελευθέρωσης και η περιοχή υπήρξε ξανά κέντρο αντίστασης μέχρι την οριστική αποχώρηση του στρατού κατοχής των Γερμανών.

Σπορ στη φύση

Η Ευρυτανία εκτός από τη φυσική της ομορφιά έχει όλες τις προϋποθέσεις να καθιερωθεί ως τόπος άθλησης και εναλλακτικών διακοπών. Από την πεζοπορία στο Ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 που διασχίζει τις πλαγιές του Βελουχίου, τη διάσχιση  φαραγγιού στα Άγραφα ή κοντά στα Καρπενήσι, την αναρρίχηση, τις διαδρομές με 4Χ4 και βέβαια όλα τα σχετικό με το χιόνι αθλήματα η Ευρυτανία προσφέρεται για όποιον θέλει να πρωτοδοκιμάσει ή να εξασκηθεί σε κάποιο από αυτά. Στις πλαγιές του Βελουχίου λειτουργεί το χιονοδρομικό κέντρο στη θέση "Διαβολότοπος" σε υψόμετρο 1.840μ.. Διαθέτει 10 πίστες για σκι, 6 αναβατήρες, σχολή για σκι, καταστήματα που νοικιάζουν εξοπλισμό και σαλέ για ξεκούραση και φαγητό. Πληροφ. Χιονοδρομικό κέντρο (22370) 22002, 23506, ΕΟΤ Αθηνών 210 3223111.

-Για τους λάτρεις της ορειβασίας υπάρχουν οργανωμένα καταφύγια στη θέση "Διαβολότοπος" στο Βελούχι, σε υψόμετρο 1.840 μ. χωρητικότητας 30 ατόμων και στην Καλιακούδα στη θέση «Λακκώματα» σε υψόμετρο 1.400 μ. χωρητικότητας 15 ατόμων. Πληροφ. ΕΟΣ Καρπενισίου, τηλ. 22370 23051.
-Αν είστε φίλος της δράσης και της περιπέτειας θα κάνετε ράφτινγκ -κατάβαση με βάρκα- στα ποτάμια της τον Αχελώο, τον Τρικεριώτη και τον Ταυρωπό. Επίσης, με καγιάκ μπορείτε να χαρείτε τα ήρεμα νερά της λίμνης των Κρεμαστών. Μοναδική εμπειρία είναι επίσης, η ιππασία στην κοιλάδα του Καρπενησιώτη αλλά και το mountain bike.

Τοπικές γεύσεις

Στις ταβέρνες και τις ψησταριές του Καρπενησίου δοκιμάστε γευστικό καλοψημένα κρέατα, πίτες και τοπικό γλυκά.

Τι να αγοράσετε

Υφαντά από το Σύνδεσμο Γυναικών Ευρυτανίας, τυριά, τραχανά, χυλοπίτες, λουκάνικα, ρίγανη, φασόλια, ελατήσιο μέλι, καρύδια και κάστανα.

Μοναδικές εξορμήσεις

-Στον καταρράκτη Πανταβρέχει. Πρόκειται για μοναδικής ομορφιάς περιοχή, που βρίσκεται ανάμεσα στα βουνά Καλιακούδα και Πλατανάκι.
-Στο θαυμάσιο φαράγγι της Κρέντης, με θεόρατα πλατάνια, ορμητικό νερά και πλούσια βλάστηση.
-Για ράφτινγκ στον Ταυρωπό. Η διαδρομή συνδυάζεται με στάση στο φαράγγιΑπλή περιγραφή