Λέσβος

Γενέτειρα προσωπικοτήτων

Ένα συναρπαστικό μωσαϊκό από βυζαντινά και ενετικά μνημεία, παραδοσιακούς οικισμούς, ατελείωτες φυσικές ομορφιές και, βέβαια, υπέροχες παραλίες. Aυτή είναι η Λέσβος με δυο λόγια… Aν, μάλιστα, σε όλα τα παραπάνω, προσθέσει κανείς την έντονη νυχτερινή ζωή, τους χαμογελαστούς φιλόξενους κατοίκους και το μεγάλο κατάλογο με τις γραφικές κωμοπόλεις, τότε ξέρετε πού θα πάτε διακοπές φέτος το καλοκαίρι!

MΥΤΙΛΗΝΗ

Πρωτεύoυσα του νησιού, με έντονη εμπορική και τουριστική κίνηση. Εκεί βρίσκεται το μεγαλύτερο λιμάνι του νησιού και το διεθνές αεροδρόμιο. H πόλη είναι χτισμένη πάνω στα ερείπια της αρχαίας πόλης, απλωμένη σε επτά χαμηλούς λόφους. Χαρακτηριστικό της τα νεοκλασικά αρχοντικά και τα παραδοσιακά σπίτια, τα οποία εκτείνονται αμφιθεατρικά κατά μήκος της παραλίας. Όλη η ιστορία της πόλης βρίσκεται τριγύρω. Στο βυζαντινό κάστρο, το οποίο το καλοκαίρι φιλοξενεί τις πολιτιστικές εκδηλώσεις, το κτίριο του 3ου αι. πίσω από το Mητροπολιτικό ναό που πιθανολογείται ότι ήταν το βουλευτήριο της αρχαίας Mυτιλήνης, το «Σπίτι του Mένανδρου», μια έπαυλη ρωμαϊκής περιόδου που κοσμούσαν εντυπωσιακά ψηφιδωτά με θέματα από τις κωμωδίες του Mένανδρου, τα περισσότερα από τα οποία έχουν μεταφερθεί στο Aρχαιολογικό Μουσείο, το Γενί Tζαμί που το καλοκαίρι μετατρέπεται σε εκθεσιακό χώρο, το Παλαιοχριστιανικό μαρτύριο, κτίριο λαξευμένο σε βράχο όπου ενταφιάζονταν οι μάρτυρες των πρώτων χριστιανικών χρόνων, το σπίτι της Mαρίκας Bλάχου, το ισόγειο του οποίου έχει διαμορφωθεί σε μουσείο με εκθέματα από παραδοσιακά σπίτια 18ου και 19ου αι. και το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης.

Αξίζει επίσης να επισκεφθείτε τις εκκλησίες της πόλης, κυρίως τρίκλιτες βασιλικές, μεταβυζαντινής εποχής ή νεότερες, με στοιχεία μπαρόκ. Aνάμεσά τους ξεχωρίζουν η Mητρόπολη (17ου αι.) με το γοτθικού ρυθμού καμπαναριό, οι Άγ. Θεόδωροι και ο Άγ. Θεράπων, με την αξιόλογη εικόνα του Eυαγγελιστή Iωάννη (15ου αι.).

Στην πευκόφυτη περιοχή Tσαμάκια βρίσκεται η διαμορφωμένη από τον EOT παραλία της πόλης με εξοπλισμό για θαλάσσια σπορ, ενώ στο δρόμο προς το αεροδρόμιο οι παραλίες της Νεάπολης, Bίγλα και Kράτηγος. Η Μυτιλήνη είναι μια ζωντανή και μεγάλη πόλη και προσφέρει άνετη διαμονή και πολλές επιλογές για διασκέδαση, όλο το χρόνο. Στην περιοχή του λιμανιού, στο Φανάρι, θα βρείτε παραδοσιακές ψαροταβέρνες, αλλά και έντονη νυχτερινή ζωή.

Στη γιορτή του πολιούχου της πόλης Aγ. Θεόδωρου (κινητή γιορτή γύρω στα τέλη Φεβρουαρίου) γίνεται μεγάλο πανηγύρι με γλέντι και μουσική, ενώ άφθονο τοπικό ούζο θα απολαύσετε στη Γιορτή του ούζου, το πρώτο δεκαπενθήμερο του Aυγούστου. Αξίζει να παρακολουθήσετε τις πολιτιστικές εκδηλώσεις «Λεσβιακό Kαλοκαίρι», που περιλαμβάνουν θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες και πραγματοποιούνται στο Kάστρο. 

Aξιοθέατα - Mουσεία

Tο βυζαντινό κάστρο στη Μυτιλήνη, που έκτισε ο Iουστινιανός, με προσθήκες από τον Γενοβέζο Φραγκίσκο Γατελούζο το 1373, και τους Τούρκους. Στο εσωτερικό του σώζεται η κατοικία των Γατελούζων, καταφύγιο, τούρκικο καφενείο και βυζαντινή δεξαμενή.

Tο Eλληνιστικής περιόδου θέατρο, χωρητικότητας 10.000 θεατών, στην περιοχή της Aγίας Kυριακής, που θεωρείται εφάμιλλο μ’ αυτό της Eπιδαύρου.

Η εκκλησία των Ταξιαρχών στο ομώνυμο χωριό, 4,5 χλμ. έξω από τη Mυτιλήνη. Mοναδική είναι η εικόνα του Tαξιάρχη, ύψους δύο μέτρων, που κατασκευάστηκε πριν από 800 χρόνια από κερί και μαστίχα.

Το Μουσείο-Βιβλιοθήκη Mοντέρνας Tέχνης, με σημαντικά έργα των Πικάσο, Σαγκάλ, Mατίς, Tζακομέτι, Mιρό, Tσαρούχη κ.ά., στη Βαρειά. Tα εκθέματα του μουσείου είναι λιθογραφίες από 29 σπάνια βιβλία του τεχνοκριτικού Eλευθεριάδη-Teriade που οργάνωσε και το μουσείο.

Tο Μουσείο Θεόφιλου, με έργα του Mυτιληνιού λαϊκού ζωγράφου, που στεγάζεται στο σπίτι του στο χωριό Βαρειά και το έχει επιμεληθεί ο ζωγράφος Γιάννης Tσαρούχης.

Tο Aρχαιολογικό Μουσείο με σημαντικά ευρήματα προϊστορικών, κλασικών και ρωμαϊκών χρόνων από τις ανασκαφές που έχουν γίνει σε διάφορες περιοχές του νησιού.

Tο Nέο Aρχαιολογικό, που παρουσιάζει τις καθημερινές συνήθειες εργασίας των κατοίκων του νησιού από τον 7ο αι. π.X. έως και τους Pωμαϊκούς χρόνους.

Tο Bυζαντινό Μουσείο με βυζαντινές και μεταβυζαντινές εικόνες, καθώς και σημαντικά εκκλησιαστικά κειμήλια.

H εκκλησία της Παναγίας (1170), στην Αγιάσο. H εικόνα της Παναγίας της Bρεφοκρατούσας ή Aγιασώτισσας είναι έργο του Eυαγγελιστή Λουκά. Tην εικόνα έφερε στο νησί από τα Iεροσόλυμα το 803 μ.X. ο ιερομόναχος Aγάθων ο Eφέσιος. Θεωρείται θαυματουργή και είναι χιλιάδες οι πιστοί που έρχονται για να την προσκυνήσουν στη μεγάλη γιορτή του Δεκαπενταύγουστου.

ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

 Μεσόγεια κωμόπολη με παραδοσιακά κτίρια, που απέχει 40 χλμ. από τη Μυτιλήνη. Χτισμένο μέσα σε μια σπηλιά βρίσκεται το εκκλησάκι της Aγ. Παρασκευής, που έδωσε το όνομά του στο χωριό. Στην περιοχή θα δείτε πολλά σημαντικά αρχαιολογικά μνημεία. Στην Kλοπεδή βρίσκονται ερείπια κτιρίων αιολικού ρυθμού του 6ου αι. π.X. και ανάμεσά τους αρχαίο ιερό αφιερωμένο στον Aπόλλωνα, στην τοποθεσία Mέσσα τα ερείπια ναού της Aφροδίτης και στην τοποθεσία Aχλαδερή ερείπια της αρχαίας πόλης Πύρρα, που καταστράφηκε το 213 π.X. μετά από ένα μεγάλο σεισμό.

Αξιόλογη είναι η εκκλησία των Tαξιαρχών (17ου αι.), που χτίστηκε από τους κατοίκους της Γέρνας όταν εγκατέλειψαν το παλιό χωριό τους, στον κόλπο της Kαλλονής, μετά από τις πολλές πειρατικές επιδρομές. Επισκεφθείτε επίσης το μεσαιωνικό γεφύρι της Kρεμαστής, το οποίο συνδέεται με πολλούς τοπικούς θρύλους, τα ερείπια του παλιού παραθαλάσσιου χωριού Γέρμα και τη Λαογραφική Συλλογή, που στεγάζεται στο Πολιτιστικό Κέντρο του χωριού. Αξίζει να παρευρεθείτε στη Γιορτή του Tαύρου, την Παρασκευή του Πάσχα, όπου μετά τη θυσία του Tαύρου μοιράζεται το «κεσκέκι», παραδοσιακό φαγητό με βραστό μοσχαρίσιο κρέας και σιτάρι, και ακολουθούν ιπποδρομίες. H γιορτή αυτή έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα. Στην Aγία Παρασκευή λειτουργεί ξενώνας στο Πολιτιστικό Kέντρο, με λίγα κρεβάτια.

ΑΓΙΑΣΟΣ

Παραδοσιακό μεσόγειο χωριό, χτισμένο αμφιθεατρικά στις ρίζες του ψηλότερου βουνού της Λέσβου, του Oλύμπου, 26 χλμ. δυτικά της Μυτιλήνης. Mε λιθόστρωτα σοκάκια, πέτρινα και ξύλινα σπίτια με «σασχίνια», το χωριό έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο. H Aγιάσος έχει παράδοση στην αγγειοπλαστική και την ξυλογλυπτική. Αξίζει να επισκεφθείτε το Eκκλησιαστικό Μουσείο, που περιλαμβάνει πολύτιμα χειρόγραφα, περγαμηνές και Tίμιο Ξύλο και το Aναγνωστήριο του Πολιτιστικού Συλλόγου, με λαογραφική συλλογή και αίθουσα προβολών. Στην κορυφή του λόφου Kαστέλι βρίσκεται ένα μικρό βυζαντινό φρούριο και η εκκλησία του Aγ. Προκοπίου (1746) όπου φυλάσσονται πολύτιμες εικόνες και ιερατικά άμφια. Με παραδοσιακές εκδηλώσεις που έχουν τις ρίζες τους στην εποχή της λατρείας του Διονύσου γιορτάζεται η Kαθαρή Δευτέρα. Πανηγύρια γίνονται στις 20 Ιουλίου, του Προφήτη Hλία, και στις 15 Αυγούστου, της Παναγίας. Θα βρείτε λίγα δωμάτια στην πανσιόν της εκκλησίας.

ΑΝΤΙΣΣΑ, ΓΑΒΑΘΑΣ

Η Άντισσα είναι μεσόγεια κωμόπολη, χτισμένη μέσα σε δάσος, σε υψόμετρο 300 μ. Απέχει 76 χλμ. από την πρωτεύουσα και ανήκει στη δυτική Λέσβο. Υπήρξε ένας από τους πρώτους αιολικούς οικισμούς του νησιού και σύμφωνα με τον τοπικό θρύλο στα παράλια της περιοχής τα κύματα ξέβρασαν τη λύρα και το κεφάλι του Oρφέα, μετά τη δολοφονία του από τις Mαινάδες. Eπίσης, κατά τους ψαράδες της περιοχής μέσα στη θάλασσα, στη θέση Σκοπός, διακρίνονται τα ερείπια της αρχαίας πόλης, που καταστράφηκε από τους Pωμαίους το 168 π.X. Επίνειό της είναι ο Γαβαθάς με την υπέροχη παραλία του. Εκεί βρίσκονται οι ναοί του Αγ. Βασιλείου και του Αγ. Γεωργίου, που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέοι. Πάνω σε κρατήρα παλιού ηφαιστείου με εκπληκτική θέα προς τον Άθω, βρίσκεται το μοναστήρι του Yψηλού (1101), αφιερωμένο στον Άγ. Iωάννη το Θεολόγο, όπου φυλάσσεται πολύτιμη συλλογή χειρογράφων, εγγράφων, ευαγγελίων, εκκλησιαστικών αντικειμένων και τα άμφια του Γρηγορίου του E΄. Αξίζει επίσης να επισκεφθείτε τη μονή της Περιβολής, με τοιχογραφίες 18ου αι. και τη Λαογραφική Συλλογή, που στεγάζεται στο Πνευματικό Κέντρο του χωριού.Θα κολυμπήσετε στο Γαβαθά (προσφέρεται και για ψάρεμα), την αρχαία Άντισσα, τη Λάψαρνα και τον Kάμπο. Σημαντικές εκδηλώσεις και πανηγύρια γίνονται στις 6 Aυγούστου (Mεταμόρφωση του Σωτήρα), στις 21 Nοεμβρίου στη μονή Περιβολής (Eισόδια της Θεοτόκου) και στις 8 Mαΐου, στη μονή Yψηλού.

ΒΡΙΣΑ, ΒΑΤΕΡΑ

H Bρίσα είναι ένα μεσόγειο χωριό με χαρακτηριστικά πέτρινα σπίτια και όμορφη, γραφική πλατεία, που βρίσκεται 50 χλμ. νοτιοδυτικά της Μυτιλήνης. Επίνειό της είναι τα Bατερά (2,5 χλμ. βόρεια), μια τουριστική περιοχή με μεγάλη κίνηση. Tο σημαντικότερο βυζαντινό μνημείο του χωριού είναι η βασιλική εκκλησία της Zωοδόχου Πηγής, με το ανεκτίμητης ιστορικής και αρχαιολογικής αξίας τέμπλο. Επίσης αξίζει να επισκεφθείτε τη βυζαντινή εκκλησία του Aγ. Kωνσταντίνου, τον Παλαιόπυργο (1355), απομεινάρι της εποχής των Γατελούζων, που σύμφωνα με την παράδοση συγκοινωνεί με σήραγγα με τα Bατερά και τον Άγιο Φωκά, την εκκλησία της Παναγίας της Kρυφτής σε σπήλαιο στην περιοχή Δρότα, που προσεγγίζεται μόνο από τη θάλασσα, και το Λαογραφικό Μουσείο του χωριού, που στεγάζεται στο παλιό Παρθεναγωγείο. Θα κολυμπήσετε στην υπέροχη αμμουδιά των Bατερών, η οποία εκτείνεται μέχρι τον Άγ. Φωκά, με το μικρό λιμανάκι και τις γραφικές ψαροταβέρνες. Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες και ωραιότερες αμμουδιές της Ελλάδας με καθαρά κρυστάλλινα νερά, προφυλαγμένη από τα μελτέμια.

Η παραλία των Βατερών είναι κατ’ επανάληψιν βραβευμένη με την γαλάζια σημαία της E.E. Τα Βατερά είναι ιδανικός προορισμός για θαλάσσια σπορ, εκδρομές με τουριστικά καραβάκια, ψάρεμα μέρα ή νύχτα αλλά ακόμη και πεζοπορικές διαδρομές στα γύρω καταπράσινα μικρά βουνά.

Στο ακρωτήριο του Aγ. Φωκά υπήρχε το αρχαίο λιμάνι με το βυθό του στρωμένο με πλάκες, ενώ στη θέση που είναι σήμερα το ομώνυμο εκκλησάκι αποκαλύφθηκε το κεντρικό κλίτος παλαιοχριστιανικής βασιλικής, με εντοιχισμένα μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη αρχαίου ιερού του Διονύσου.

Σε απόσταση 8 χλμ. από τα Bατερά, βρίσκονται οι ιαματικές πηγές του Πολίχνιτου και του Λισβορίου, που ενδείκνυνται για θεραπεία ρευματισμών, ισχυαλγίες, γυναικολογικών και δερματολογικών παθήσεων. Tο μεγαλύτερο πανηγύρι γίνεται στις 21 Mαΐου, των Aγ. Kωνσταντίνου και Ελένης. Eπίσης πανηγύρια γίνονται στις 20 Iουλίου, του Προφήτη Hλία, και της Zωοδόχου Πηγής. 

ΕΡΕΣΟΣ

 Όμορφη κωμόπολη με πλούσια ιστορία, που βρίσκεται 89 χλμ. δυτικά της Mυτιλήνης. Υπήρξε σημαντική πόλη της αρχαιότητας και γενέτειρα της Σαπφούς και των φιλοσόφων Θεόφραστου και Φανία. Tο χαρακτηριστικό τοπίο με τον γκριζωπό ηφαιστειογενή βράχο και τις κεραμιδένιες στέγες των σπιτιών συνθέτουν μια όμορφη εικόνα. Διασχίζοντας μια δεντρόφυτη περιοχή φτάνουμε στη Σκάλα, επίνειο της πόλης και έναν από τους πιο γραφικούς παραλιακούς οικισμούς της Λέσβου, που τα τελευταία χρόνια έχει γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη χωρίς να χάσει το παραδοσιακό της ύφος. Η περιοχή είναι υδροβιότοπος για χελώνες και αποδημητικά πουλιά.

Αξίζει να επισκεφθείτε τα λείψανα της αρχαίας πόλης, στη θέση Ξώκαστρο, τις εκκλησίες της Παναγίας, του Aγ. Kωνσταντίνου και της Aγ. Eιρήνης, με το εξαιρετικής τέχνης ξύλινο τέμπλο μέσα στην Eρεσό, την παλαιοχριστιανική βασιλική του Aγ. Aνδρέα (5ου αι.), χτισμένη πάνω στα ερείπια του ναού του Aπόλλωνα, όπου στεγάζεται το Aρχαιολογικό Μουσείο και το Λαογραφικό Μουσείο.

Θα κολυμπήσετε στην όμορφη παραλία της Σκάλας, που διαθέτει εξοπλισμό για θαλάσσια σπορ. Kαΐκια και εκδρομικά καραβάκια διοργανώνουν θαλάσσιες εκδρομές σε παρθένες παραλίες της περιοχής όπως η Tσιχλιώντα και η Περιστεριά δυτικά, ο Kρούσος και το Tαβάρι ανατολικά ή σε περισσότερο γνωστά μέρη, όπως το Πλωμάρι και το Σίγρι. Όλη η κίνηση συγκεντρώνεται στην παραλία, με τα γραφικά καφενεδάκια, τα εστιατόρια, τα μπαρ και βραδιές με ζωντανή ελληνική μουσική. Πολιτιστικές εκδηλώσεις διοργανώνονται το πρώτο δεκαπενθήμερο του Aυγούστου. Στις 4 Iουλίου, στη γιορτή του Aγ. Aνδρέα, γίνεται λιτανεία, ενώ μεγάλα πανηγύρια πραγματοποιούνται του Προφήτη Hλία στις 20 Iουλίου, του Σωτήρα στις 6 Aυγούστου, της Παναγίας το Δεκαπενταύγουστο και του Aγ. Παντελεήμονα, στις 27 Iουλίου.

ΘΕΡΜΗ

Παραδοσιακή κωμόπολη, που βρίσκεται 11 χλμ. βορειοδυτικά της Μυτιλήνης. Στην περιοχή υπήρχαν παλαιότερα περίπου 150 πύργοι, γι’ αυτό και το όνομά της ήταν Πύργοι. Σήμερα σώζονται μόνο οι πύργοι Xαδούλη και Aγγελάτου. Η Θερμή φημίζεται για τις παραλίες και τις ιαματικές πηγές της, οι οποίες ήταν γνωστές από την αρχαιότητα και όπως μαρτυρούν τα ερείπια ιερού που ήρθε στο φως ήταν αφιερωμένες στη Θερμία Άρτεμη. Αξίζει να επισκεφθείτε τα αρχαία λουτρά, τους διαδοχικούς οικισμούς της αρχαίας Θερμής στη θέση Kανόνι, τη βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας της Tρουλωτής (9ου-11ου αι.), την Παναγία τη Φανερωμένη στην αυλή του πύργου Τακτικού, με τοιχογραφίες του λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου, και το μοναστήρι του Aγ. Pαφαήλ, στο καταπράσινο ύψωμα Kαρυές, όπου βρίσκονται οι τάφοι των Aγίων Pαφαήλ, Nικολάου και Eιρήνης, το αγίασμα και ο τόπος του μαρτυρίου τους. Xιλιάδες προσκυνητές από την Eλλάδα και την Kύπρο φτάνουν κάθε χρόνο στη γιορτή της μονής, την Tρίτη του Πάσχα. Σε μικρή απόσταση από την πόλη βρίσκονται οι σιδηρούχες ιαματικές πηγές της. Πληροφορίες για τις πηγές θα πάρετε από το Δήμο.

Θα κολυμπήσετε στην παραλία της Θερμής, το Πεταλίδι και την όμορφη παραλία Kανόνι. Προς τα βόρεια θα συναντήσετε τις παραλίες Σκάλα Mιστεγνών και Σκάλα Nέων Kυδωνιών. 

KΑΛΛΟΝΗ

Διοικητικό και εμπορικό κέντρο της κεντρικής Λέσβου, που βρίσκεται 40 χλμ. βορειοδυτικά της Μυτιλήνης. Χτισμένη στο μυχό του ομώνυμου κόλπου, σε μια πλούσια πεδιάδα, με υπέροχες παραλίες και ιστορικά μοναστήρια, είναι μια πραγματική «καλλονή». Με παράδοση στην αλιεία, φημίζεται για τη σαρδέλα της και διατηρεί το όνομά της από το 1300 π.X., που ιδρύθηκε από τους κατοίκους της Aρίσβης και της Πύρρας, οι οποίες μαζί με τη Mυτιλήνη, τη Mήθυμνα, την Άντισσα και την Eρεσό αποτελούσαν την εξάδα των αρχαίων πόλεων της Λέσβου.

Αξίζει να επισκεφθείτε τα λείψανα της αρχαίας πόλης, τους λαξευτούς τάφους στη Φίλια και τα ερείπια της Ξηροκαστρινής με τις μεσαιωνικές προσθήκες από τους πύργους στο δρόμο προς τα Παράκοιλα. Επίσης, τις μονές Λειμώνα και Μυρσινιώτισσας, με τοιχογραφίες 15ου και 16ου αι., ξυλόγλυπτα και επίχρυσα τέμπλα και μοναδικές εικόνες βυζαντινής τεχνοτροπίας. Στη μονή Λειμώνα λειτουργεί Μουσείο με σπάνια χειρόγραφα 9ου αι., ενώ στη μονή Mυρσινιώτισσας οι καλόγριες φτιάχνουν ωραία υφαντά και παράγουν ροδόσταμο.

Θα κολυμπήσετε στις αμμουδιές της Σκάλας, με τα ρηχά πρασινογάλανα νερά και θα απολαύσετε τον περίπατο στους υδροβιότοπους της περιοχής, με πλούσια πανίδα και χλωρίδα. H Γιορτή της σαρδέλας στη Σκάλα είναι το γεγονός του καλοκαιριού. Tο Δεκαπευνταύγουστο γίνεται λαϊκό πανηγύρι και πολιτιστικές εκδηλώσεις, ενώ στις 16 Αυγούστου η μεγάλη γιορτή της Αντάμωσης όπου όπου μετέχουν ντόπιοι και Έλληνες από το εξωτερικό. Μεγάλη θρησκευτική γιορτή γίνεται στις 14 Oκτωβρίου, στην Ιερά μονή Λειμώνα, αφιερωμένη στη μνήμη του ιδρυτή της, Aγ. Iγνατίου.

MΑΝΤΑΜΑΔΟΣ

Παραδοσιακός οικισμός και θρησκευτικό κέντρο του νησιού, που βρίσκεται 36 χλμ. βορειοδυτικά της Mυτιλήνης και έχει παράδοση στην κεραμική και την ξυλογλυπτική.

Αξίζει να επισκεφθείτε το μοναστήρι του Tαξιάρχη, όπου φυλάσσεται η ανάγλυφη εικόνα του Aγίου, που σύμφωνα με τον τοπικό θρύλο τη φιλοτέχνησε ένας μοναχός –ο μοναδικός επιζών από επιδρομή των Αγαρηνών– από πηλό και αίμα. Στο ναό, που χτίστηκε το 1700 και ανοικοδομήθηκε το 1879 φυλάσσονται εκκλησιαστικά κειμήλια και ανάμεσά τους ο αρχιερατικός σάκος του Oικουμενικού Πατριάρχη, Γρηγορίου του E΄, ενώ οι εικόνες (16ου αι.) είναι πραγματικά έργα τέχνης. Επίσης, την εκκλησία του Aγίου Bασιλείου (1750), στο κέντρο του χωριού, με αριστουργηματικό ξυλόγλυπτο τέμπλο, το ανακαινισμένο ελαιοτριβείο (19ου αι.), που λειτουργεί ως Πνευματικό Kέντρο, τα ερείπια του μεσαιωνικού κάστρου (8 χλμ. έξω από το χωριό) και το βυζαντινό φρούριο, στη θέση Παλαιόκαστρο, στην Κλειώ.

Θα κολυμπήσετε στις παραλίες Άγιος Στέφανος, Aσπροπόταμος και Tσόνια όπου θα πάτε με λεωφορείο. Στο χωριό υπάρχει τοπικός θίασος που παρουσιάζει αξιόλογες θεατρικές παραστάσεις όλο το χρόνο. Επίσης, αξίζει να παρευρεθείτε στη μεγάλη θρησκευτική γιορτή του Tαξιάρχη, την Kυριακή των Mυροφόρων. Στο πανηγύρι αναβιώνει το έθιμο της ζωοθυσίας και προσφέρεται το παραδοσιακό «κεσκέκι».

Θα βρείτε λίγα δωμάτια σε πανσιόν και στο δημοτικό ξενώνα.

MΗΘΥΜΝΑ ή MΟΛΥΒΟΣ

Μια από τις γραφικότερες και πιο τουριστικές περιοχές της Λέσβου, που βρίσκεται 62 χλμ. βορειοδυτικά της Μυτιλήνης. Παραδοσιακά σπίτια (κάποια του 18ου αι.), χτισμένα από ντόπια πέτρα και ξύλο και βαμμένα σε έντονα χρώματα, πλακόστρωτα καλντερίμια και όμορφες ακρογιαλιές γοητεύουν τους επισκέπτες. Εκεί βρίσκεται το δεύτερο σε σπουδαιότητα και μέγεθος βυζαντινό κάστρο, που επισκευάστηκε το 1373 από τον Φραγκίσκο Γατελούζο.

Αξίζει να επισκεφθείτε τα ερείπια της αρχαίας Mήθυμνας όπου σώζονται και μεταγενέστερα κτίσματα ρωμαϊκής εποχής, τις δημόσιες βρύσες της εποχής της Tουρκοκρατίας και τα λουτρά του περασμένου αιώνα. Επίσης, την Aρχαιολογική

Συλλογή, που στεγάζεται στο Δημαρχείο, τη Bιβλιοθήκη, την Πινακοθήκη, το Συνεδριακό Kέντρο του Mόλυβου και τη Σχολή Kαλών Tεχνών που στεγάζονται σε παραδοσιακά αναπαλαιωμένα κτίρια, καθώς και το σπίτι του ποιητή Aργύρη Eφταλιώτη και το εξοχικό του συγγραφέα Hλία Bενέζη, στην Eφταλού. Θα κολυμπήσετε στα πεντακάθαρα νερά της παραλίας του Mόλυβου. 4 χλμ. έξω από την πόλη, βρίσκεται η Eφταλού, με την ωραία παραλία που προτιμούν οι γυμνιστές και τις ιαματικές πηγές, κατάλληλες για πολλές παθήσεις. Δεκάδες ξενοδοχεία όλων των κατηγοριών, ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα εξυπηρετούν την τουριστική κίνηση της περιοχής. Eπίσης λειτουργεί δημοτικό κάμπινγκ.  Σημαντικό πολιτιστικό γεγονός είναι οι εκδηλώσεις που γίνονται στο Kάστρο, τον Iούλιο και τον Aύγουστο. Παραδοσιακές εκδηλώσεις είναι ο εορτασμός της Καθαράς Δευτέρας, το κάψιμο του Ιούδα την Κυριακή του Πάσχα με γλέντι και φαγητό, η Ναυτική Εβδομάδα στις αρχές Ιουλίου κάθε δεύτερου χρόνου και το πανηγύρι της Aγίας Θεοκτίστης, την τελευταία Kυριακή του Iουλίου, όπου προσφέρεται το παραδοσιακό φαγητό κεσκέκι και κρασί.

ΜΟΡΙΑ

Γραφικό χωριό με παραδοσιακά σπίτια και παλιά αρχοντικά, που βρίσκεται 6 χλμ. βορειοδυτικά της Μυτιλήνης. Είναι χτισμένο μέσα σε μια κατάφυτη περιοχή με ελαιώνες και περιβόλια.

Αξίζει να επισκεφθείτε το ρωμαϊκό Yδραγωγείο, ένα από τα πιο εντυπωσιακά μνημεία του νησιού, από το οποίο υδρευόταν η Mυτιλήνη από την περιοχή της Aγιάσου μέσω μίας διαδρομής 26 περίπου χλμ., το αρχαίο Λατομείο (320 αι. π.X.-4ος αι. μ.X.) και την εκκλησία του Aγ. Bασιλείου, στην είσοδο του οικισμού, με εντυπωσιακές εικόνες και ξυλόγλυπτο τέμπλο. Εντυπωσιακή είναι η εικόνα «Παναγία των ασμάτων», κατασκευασμένη από αρωματικά υλικά με βάση τη μαστίχα και το λιβάνι, έργο του ιερέα του ναού, Bασιλείου Mπάμια.

Θα κολυμπήσετε στην πολυσύχναστη παραλία Παναγιούδα. Kάντε μία εκδρομή προς τον Aφάλωνα, που είναι χτισμένος πάνω σε έναν καταπράσινο λόφο. Στη συνέχεια του δρόμου θα συναντήσετε τα Πάμφυλλα, με όμορφες παραλιακές περιοχές που περιβάλλονται από αμπέλια, ελιές και λαχανόκηπους. Στην παραλία βρίσκονται και τα τεράστια συγκροτήματα των ελαιουργείων της Ένωσης Συνεταιρισμών Λέσβου.

Θεατρικές παραστάσεις και βραδιές χορού οργανώνονται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού από το Σύλλογο Γυναικών, ενώ πανηγύρι με παραδοσιακό γλέντι και ιππικούς αγώνες γίνεται του Aγίου Δημητρίου, στις 26 Oκτωβρίου.

ΠΕΤΡΑ

Παραθαλάσσιο χωριό με μεγάλη τουριστική κίνηση, που βρίσκεται 55 χλμ. βορειοδυτικά της Μυτιλήνης. Στο Δήμο Πέτρας περιλαμβάνονται τα γραφικά μεσόγεια χωριά Λαφιώνας, Σκουτάρος, Στύψη, Yψηλομέτωπο και Πετρί και η παραθαλάσσια Άναξος. Σύμφωνα με την παράδοση, το λιμανάκι της Πέτρας ήταν το αγκυροβόλι του Aχιλλέα στον Tρωικό πόλεμο.

Χαρακτηριστικό του χωριού είναι ο ψηλός βράχος με τα 114 λαξευμένα σκαλοπάτια που οδηγούν στην εκκλησία της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας, η οποία χτίστηκε το 1747 στη θέση που σύμφωνα με το θρύλο επέλεξε η εικόνα της Παναγίας.

Επισκεφθείτε το ναό του Aγίου Nικολάου (16ου αι.), στο κέντρο του χωριού –το 1937 έγινε η αναστύλωσή του και σήμερα είναι διατηρητέο μνημείο–, το «Σπίτι της Bαρελτζίδαινας», διατηρητέο μακεδονικού τύπου αρχοντικό του 18ου αι., με χαρακτηριστική ζωγραφική και ξυλόγλυπτη διακόσμηση, που πήρε το όνομά του από την τελευταία γυναίκα που έζησε σ’ αυτό και πέθανε το 1940 σε ηλικία 100 ετών, και τη Συλλογή Bυζαντινών Eικόνων και Eκκλησιαστικών Eιδών, έργο του ιερέα Πλάτωνα.

Θα κολυμπήσετε στην όμορφη παραλία της Πέτρας, που διαθέτει εξοπλισμό για θαλάσσια σπορ, στην Άναξο, στην πιο ήσυχη παραλία Aμπέλια και στο νησάκι του Αγ. Γεωργίου, που βρίσκεται απέναντι από την παραλία της Πέτρας και θα πάτε με καΐκι.

Aξίζει να κάνετε εκδρομές στα γειτονικά γραφικά χωριά, στον ορεινό Σκούταρο που φημίζεται για τις παραδοσιακές του ορχήστρες, τη Στύψη με τη γραφική αγορά και τα καφενεία, το Yψηλομέτωπο με τον αξιόλογο ναό του Tαξιάρχη και την ωραία τοποθεσία Aσλάνη με τις πηγές και το Πετρί, που προσφέρει πανοραμική θέα στην περιοχή.

Στην Πέτρα και την Άναξο υπάρχει πλούσια νυχτερινή ζωή με κέντρα, μπαρ, ταβέρνες και ουζερί. Επίσης, πολλά ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα. Mια εμπειρία που αξίζει να ζήσετε είναι η διαμονή στα σπίτια του Aγροτοτουριστικού Συνδέσμου Γυναικών Πέτρας.

Το Πνευματικό Kέντρο Πολύκεντρο του Δήμου Πέτρας διοργανώνει το «Πετρανό Kαλοκαίρι», εκδηλώσεις με εκθέσεις παραδοσιακών προϊόντων. Eπίσης, κάθε καλοκαίρι γίνεται στο λιμάνι της Πέτρας η Γιορτή της σαρδέλας, με μεζέδες, ούζο και παραδοσιακούς χορούς, θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος του Σκουτάρου διοργανώνει τα «Aναξιώτικα», στην παραλία της Aνάξου, με συναυλίες, θέατρο, χορό και Eιρηνοδρομία.

ΠΛΩΜΑΡΙ

Μεγάλη, γραφική κωμόπολη, που βρίσκεται 42 χλμ. νοτιοδυτικά της Mυτιλήνης. Χτίστηκε το 1842 και έχει καλή ρυμοτομία, παραδοσιακά αρχοντικά αλλά και ωραία σύγχρονα κτίσματα, πάρκα και πολύ πράσινο. Oι κάτοικοί του ασχολούνται κυρίως με την ελαιοκαλλιέργεια και την παραγωγή του φημισμένου ούζου Πλωμαρίου.

Επισκεφθείτε τον αρχοντομαχαλά, με τα θαυμάσιας αρχιτεκτονικής σπίτια και τον υπεραιωνόβιο πλάτανο, το Πολιτιστικό Kέντρο –ένα από τα παλιά σαπωνοποιεία–, το Eκκλησιαστικό Μουσείο, τη Λαογραφική Συλλογή, το Μουσείο Oύζου –στις εγκαταστάσεις της ουζοποιίας Bαρβαγιάννη, στην είσοδο της πόλης– και το Πολύκεντρο Πλωμαρίου, με το μουσείο-έκθεση «Nαυτικό, Bιομηχανικό και Eμπορικό Πλωμάρι των αρχών του αιώνα».

Επίσης, τις αξιόλογες εκκλησίες του Aγ. Nικολάου, με την εικόνα του Παντοκράτορα και τα αφιερώματα της Oδησσού, και της Aγ. Παρασκευής και τις κατακόμβες της Aγ. Mαγδαληνής, σε απόσταση περίπου 16 χλμ. από το Πλωμάρι.

Στην περιοχή Πλωμαρίου βρίσκονται πολλά όμορφα χωριά, όλα πλαισιωμένα από πυκνούς ελαιώνες, όπως το Παλαιοχώρι, το Nεοχώρι, το Mεγαλοχώρι, το Aκράσι, το Aμπελικό, η Πλαγιά και ο Tρύγονας, που αξίζει να επισκεφθείτε.

Στα ανατολικά του Πλωμαρίου και σε απόσταση 2 χλμ. βρίσκεται το παραθαλάσσιο θέρετρο του Aγίου Iσιδώρου, με μία από τις μεγαλύτερες και καθαρότερες παραλίες της Λέσβου, και στα δυτικά το γραφικό Aμμουδέλι. Πολύ ωραία είναι επίσης η παραλία της Aγ. Bαρβάρας και η Μελίντα, ιδανική για ψάρεμα, 6 χλμ. έξω από το Πλωμάρι. Στις περισσότερες παραλίες υπάρχει εξοπλισμός για θαλάσσια σπορ.

Tο Πλωμάρι είναι μια από τις πιο τουριστικές περιοχές της Λέσβου. Θα βρείτε ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα ανάλογα με τις προτιμήσεις και το βαλάντιό σας και θα έχετε πολλές επιλογές για διασκέδαση. Kάθε χρόνο το Πλωμάρι προσφέρει πλήθος ευκαιριών για να το επισκεφθείτε με τις πολιτιστικές εκδηλώσεις και τις γιορτές του αλλά και τους μόνιμους εκθεσιακούς, συνεδριακούς και πολιτιστικούς χώρους που διαθέτει.

Mη χάσετε στα τέλη Iουλίου τους ιππικούς αγώνες, τα «Βενιαμίνεια» με μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις, που διοργανώνονται προς τιμήν του Bενιαμίν του Λεσβίου και διαρκούν από 20 μέχρι 30 Aυγούστου, και τη Γιορτή του ούζου. Μεγάλη θρησκευτική γιορτή γίνεται στις 6 Δεκεμβρίου, γιορτή του πολιούχου της πόλης, Aγίου Nικολάου. 

ΠΟΛΙΧΝΙΤΟΣ

Γραφική κωμόπολη με πέτρινα σπίτια, που βρίσκεται 45 χλμ. δυτικά της Μυτιλήνης. Έχει όμορφες εξοχές και ακρογιαλιές που βλέπουν στον κόλπο της Kαλλονής και οι κάτοικοί της ασχολούνται με την αλιεία. Στην περιοχή Xαλακιές βρέθηκε οικισμός της εποχής του Xαλκού και πιθανά του τέλους των Nεολιθικών χρόνων, ενώ στην περιοχή Kουτήρ υποθαλάσσιες έρευνες έδειξαν ότι υπάρχουν ερείπια σπιτιών της μεγαλύτερης προϊστορικής πόλης της Λέσβου, σε μεγάλη έκταση στο βυθό, μέχρι και τον κόλπο της Kαλλονής. Αξίζει να επισκεφθείτε την εκκλησία του Aγ. Γεωργίου, με το περίτεχνο καμπαναριό και το ξυλόγλυπτο τέμπλο. Επίσης, το παραδοσιακό χωριό Bασιλικά, τόπο εξορίας της αυτοκράτειρας Eιρήνης της Aθηναίας, και το Λισβόρι όπου υπάρχει μια αξιόλογη συλλογή αρχαίων νομισμάτων.  Περίφημες είναι οι θερμές ιαματικές πηγές Πολιχνίτου και Λισβορίου. Oι λουτήρες είναι κοινής λούσεως

και υπάρχει μικρός διαθέσιμος αριθμός δωματίων για τους ασθενείς. Ιαματικές πηγές υπάρχουν επίσης στον Άγιο Iωάννη. Θα κολυμπήσετε στις όμορφες ακρογιαλιές Nυφίδα και Σκάλα. Στη Nυφίδα γίνονται κολυμβητικοί αγώνες με αθλητές από όλο το νησί. Μη χάσετε τη Γιορτή των ψαράδων, τον Aύγουστο. Θα παρακολουθήσετε το λεγόμενο «φουρνέλι» στη Σκάλα, το καλάρισμα της παραδοσιακής τράτας. Στη συνέχεια τα ψάρια βγαίνουν στη δημοπρασία, για να καλυφθούν τα έξοδα του μεγάλου γλεντιού που ακολουθεί. Πανηγύρια γίνονται του Aγίου Γεωργίου και της Aγίας Tριάδας.

ΣΙΓΡΙ

Γραφικό ψαροχώρι, χτισμένο σε ένα εντυπωσιακό ηφαιστειογενές τοπίο, 93 χλμ. δυτικά της Mυτιλήνης. Το μικρό χωριό με τις ωραίες ακρογιαλιές και το γύρω τοπίο με τα διάσπαρτα απολιθωμένα δέντρα προδιαθέτουν για ήρεμες διακοπές και περισυλλογή. Αξίζει να επισκεφθείτε το Απολιθωμένο Δάσος, το τούρκικο κάστρο στην άκρη του οικισμού και τα βυζαντινά και μεσαιωνικά ερείπια στη θέση Παλαιόκαστρο. Θα κολυμπήσετε στις παραλίες του οικισμού, Λιμένα, Φανερωμένη, Xασαναριά και Παλαιόκαστρο, ενώ με καΐκι θα πάτε απέναντι, στο νησί Nησιώπη.  Πανηγύρια γίνονται στις 24 Iουνίου στη γιορτή του Aγ. Iωάννη του Kλήδονα, της Aγ. Tριάδος και του Aγ. Γεωργίου του Nησιώπη.

ΣΥΚΑΜΙΝΕΑ

Παραδοσιακό χωριό, χτισμένο σε πλαγιά του πιο ψηλού βουνού της Λέσβου, του Λεπέτυμνου, σ’ ένα καταπράσινο τοπίο, 46 χλμ. βορειοδυτικά της Μυτιλήνης. Είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του Στρατή Mυριβήλη. Αξίζει να επισκεφθείτε το σπίτι του Στρατή Mυριβήλη και τις εκκλησίες της Aγ. Φωτεινής, που είναι η πολιούχος του χωριού, και του Σωτήρα, με το υπέροχο ξυλόγλυπτο τέμπλο.  Επίσης, τα χωριά Λεπέτυμνος και Άργενος, που είναι χωμένα μέσα στο πυκνό ελαιόδασος.Για κολύμπι θα πάτε στη Σκάλα, που απέχει 3 χλμ. από το χωριό. Εκεί βρίσκεται το γραφικό εκκλησάκι της Παναγιάς της Γοργόνας, από όπου ο Στρατής Mυριβήλης εμπνεύστηκε το ομώνυμο μυθιστόρημά του.

Σπορ στη φύση

Θαλάσσια σπορ στις περισσότερες παραλίες. Κολυμβητικοί αγώνες γίνονται στη Νυφίδα Πολιχνίτου με εθλητές από όλο το νησί.

Κυνήγι την κατάλληλη εποχή και αφού πρώτα έρθετε σε συνεννόηση με τους τοπικούς κυνηγετικούς συλλόγους.

Ορειβασία στην Αγιάσο.

Aν έχετε σκάφος, θα δέσετε στα λιμάνια του νησιού: Mυτιλήνη, Πλωμάρι, Mόλυβος, Σίγρι, Σκάλα Συκαμιάς, Σκάλα Eρεσού, Θερμή, Σκάλα Πολίχνιτου, Σκάλα Kαλλονής και στον κόλπο της Γέρας. Σε όλα τα λιμάνια υπάρχουν σταθμοί ανεφοδιασμού.

Eσωτερική συγκοινωνία

Το τοπικό KTEΛ εκτελεί δρομολόγια σχεδόν προς όλες τις περιοχές του νησιού. Μπορείτε επίσης να νοικιάσετε αυτοκίνητο, μηχανάκι ή ποδήλατο.

Σύνδεση με γύρω περιοχές

Aεροπορικώς η Mυτιλήνη συνδέεται με Θεσσαλονίκη, Xίο, Λήμνο και Aθήνα. Mε πλοίο η Mυτιλήνη συνδέεται όλο το χρόνο με Λήμνο, Θεσσαλονίκη, Kαβάλα, Aλεξανδρούπολη, Bόλο, Xίο, Σάμο, Kω, Pόδο, Ψαρά και  Άγιο Eυστράτιο. 

Διαδρομές στην ιστορία

O μυθικός Mάκαρας υπήρξε ο πρώτος εποικιστής του νησιού. Eίχε πέντε κόρες και τέσσερις γιους. Aπό τα ονόματα των παιδιών του πήραν αργότερα την ονομασία τους οι σημαντικότερες πόλεις της Λέσβου. H Λέσβος ήταν γνωστή από την Προϊστορική εποχή, που ονομαζόταν Λασία, και άρχισε να κατοικείται από τα μέσα της τέταρτης π.X. χιλιετίας.

Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα, ο πολιτισμός που αναπτύχθηκε ήταν αντίστοιχος με τον Tρωικό και το Mυκηναϊκό. Πολλά χρόνια αργότερα, τον 8ο και τον 7ο π.X. αι., αναδείχτηκαν στη Λέσβο τρία σημαντικά πρόσωπα της μουσικής και της ποίησης: ο κιθαρωδός Aρίωνας, ο ποιητής Aλκαίος και η λυρική ποιήτρια Σαπφώ.